Bloed in urine vrouw + man oorzaken, symptomen hematurie

Bloed in urine vrouw en bloed in urine man. Bloed in de urine, bloedplassen of hematurie is de aanwezigheid van rode bloedcellen in de urine. Hematurie is een veelvoorkomend probleem. De meeste oorzaken zijn niet ernstig, maar omdat hematurie het resultaat kan zijn van een tumor of een ander ernstige aandoening, moet een arts worden geraadpleegd. De hematurie kan zonder symptomen optreden, maar kan zich ook voordoen met andere verschijnselen zoals pijn in de flank, plasklachten of meer aandrang.

Bloed in urine vrouw + man oorzaken - symptomen hematurie

Bloed in urine vrouw en man artikelindeling

• 1. Bloed in de urine, bloedplassen of hematurie
• 2. Mogelijke oorzaken van bloed in de urine
• 2.1. Tumoren
• 2.2. Aangeboren afwijkingen
• 2.3. Trauma
• 2.4. Ontstekingen
• 2.5. Stenen
• 2.6. Systeemoorzaken
• 3. Tot slot

1. Bloed in de urine, bloedplassen of hematurie

Bloed in de urine of bloedplassen is een veelvoorkomend probleem. De medische term is hematurie. Hematurie kan onschuldig zijn en zonder symptomen optreden, maar het kan ook veroorzaakt worden door een gevaarlijke ziekte. Pas na een grondig medisch onderzoek kan worden uitgemaakt wat de oorzaak ervan is. Let wel: ook bij gezonde mensen komen betrekkelijk vaak (5-15%) rode bloedcellen in de urine voor. Bij weinig cellen zijn, zal de urine niet rood kleuren.

Hematurie kan zich op twee manieren voordoen: onzichtbaar voor het blote oog en dus alleen zichtbaar onder een microscoop of zichtbaar, waarbij de urine alle kleuren rood tot bruinpaars kan hebben en zelfs gepaard kan gaan met stolsels. Deze vormen worden respectievelijk microscopische hematurie en macroscopische hematurie genoemd.

De hematurie kan zonder symptomen optreden, maar het kan zich ook voordoen met andere verschijnselen zoals pijn in de flank, plasklachten of moeite met het uitplassen, meer aandrang en een toename van het aantal keren dat men moet plassen of een branderig gevoel tijdens het plassen.

Vrouwen krijgen vaker hematurie dan mannen, omdat vrouwen meer kans hebben op infecties van de urinewegen. Oudere mensen, vooral mannen, hebben vaker hematurie dan jongere mensen, omdat ze meer risico lopen op een vergroting van de prostaat of kanker.

2. Mogelijke oorzaken van bloed in de urine

Veel afwijkingen en aandoeningen zijn geassocieerd met hematurie. In dit artikel bespreken we de meest voorkomende aan de hand van de volgende indeling:

• tumoren;
• aangeboren afwijkingen;
• trauma;
• ontstekingen;
• stenen;
• systeemoorzaken.

2.1. Tumoren

Blaastumor of blaaskanker
Aanvankelijk geven blaastumoren geen klachten of symptomen. Het eerste signaal van blaaskanker is vaak macroscopische hematurie. Vaak gaat het urineren niet gepaard met pijnklachten, hoewel er in sommige gevallen klachten kunnen optreden die lijken op een blaasontsteking. Bij wat grotere tuoren kan er een doffe pijn in de onderbuik en in het kleine bekken optreden, hetgeen gepaard gaat met pijn bij het urineren of moeilijk kunnen plassen (mictieklachten).

Ureter-nierbekkentumor
Bij deze aandoening is hematurie het belangrijkste symptoom. Soms kunnen obstructietekenen of nierkolieken optreden. Er kan ook pijn ontstaan ten gevolge van tumorale doorgroei.

Niercelcarcinoom
Bij deze vorm van nierkanker geeft aanvankelijk meestal geen klachten. Pas in een verder gevorderd stadium kunnen de volgende klachten ontstaan:

• bloed in de urine;
• pijn in de nierstreek (pijn in de zij);
• nachtzweten;
• gevoel van lusteloosheid en apathie;
• verlies van eetlust;
• vaak en langdurig vermoeid zonder duidelijke oorzaak;
• onverklaard gewichtsverlies.

Vergrote prostaat of BPH (Benigne Prostaat Hyperplasie)
Veel mannen van 50 jaar of ouder hebben in meer of mindere mate een vergrote prostaat. Een geringe vergroting van de prostaat die geen klachten geeft, is bij het ouder worden een normaal verschijnsel. Indien een vergrote prostaat voor klachten zorgt, dan begint dit in veel gevallenmet een verminderde straalkracht bij het plassen. De vergrote prostaat kan de plasbuis (gedeeltelijk) dichtdrukken, waardoor het langer duurt voordat de blaas geleegd is. De doorgang voor de urine wordt kleiner en de straal dientengevolge minder sterk. Naast een zwakkere plasstraal, kunnen andere symptomen en verschijnselen wijzen op een vergrote prostaat:

• vaak plassen;
• het urineren gaat moeilijker;
• vaak 's nachts plassen (nycturie)
• bloed in de urine;
• terugkerende infecties van de urinewegen.

2.2. Aangeboren afwijkingen

Waternier of hydronefrose
Bij deze aandoening zwellen één of beide nieren en urineleiders op door ophoping van water in de nierkanaaltjes en het nierbekken. Mogelijke symptomen zijn onder andere:

• bij de acute vorm: een nierkoliek, oftewel aanvallen van hevige tot ondraaglijke pijn in de flank door overvulling van de nier met water;
• bij de chronische vorm: doffe pijn in de flank, een voelbaar opgezwollen nier;
• overige klachten: buikpijn, misselijkheid, braken, koorts, onaangenaam gevoel in de bekkenstreek, bloed in de urine (in ongeveer 10% van de gevallen), urineweginfectie met pus in de urine, vage maagdarm-klachten, nierbeschadiging met nierfunctie-verlies (nier-insufficiëntie).

Polycysteuze nieren
Dit betreft een aandoening waarbij in de nieren vele cystes gevonden worden, hetgeen kan leiden tot het ontstaan van nierfalen. In veel gevallen hebben mensen jarenlang geen enkele last van klachten, laat staan dat ze beseffen dat ze deze aandoening hebben. Sommige mensen met deze aandoeningen krijgen zelfs nooit symptomen of problemen.In veel gevallen ontwikkelen de eerste symptomen zich tussen het 30ste en 50ste levensjaar. De eerste symptomen zijn onder andere:

• omdat één of meer van de cysten van tijd tot tijd bloeden, kan incidenteel bloed in de urine aangetroffen worden;
• pijn aan één of beide nieren, omdat de nieren groter zijn;
• nierstenen;
• pijn in de buik en/of een opgezette buik;
• hoge bloeddruk;
• herhaalde nierinfecties.

Eenvoudige niercyste
Een cyste van de nier is een goedaardige tumor van de nier, bestaande uit een holte die gevuld is met een op water gelijkend vocht. De cysten van de nier zijn vaak stabiel en geven slechts uitzonderlijk klachten. Deze cysten geven normaalgesproken geen pijn of bloedverlies.

Sponsnier
Dit betreft een aangeboren afwijking van de verzamelkanaaltjes in de nieren. Als er zich al symptomen voordoen, bestaan deze uit pijn in de lendenen, urineweginfectie en bloed in de urine. Deze patiënten lopen een verhoogd risico op de vorming van nierstenen en chronische nierinsufficiëntie.

2.3. Trauma

Niercontusie en nierruptuur
Een niercontusie is een nierkneuzing en een nierruptuur is een scheurtje in de nier. Bij een nierkneuzing of scheurtje in de nier kan sprake zijn van bloed in de urine. Een nierkneuzing kan iemand oplopen door bijvoorbeeld een ongeval of als gevolg van een harde trap.

Blaasruptuur
Een blaasruptuur is een scheuring in de blaas en deze kan spontaan, dus zonder voorafgaand letsel, optreden, doch dat gebeurt zelden. Een spontane blaasruptuur kan te wijten zijn aan verschillende ziekteprocessen, maar kan ook optreden bij gezonde mensen zonder dat er een oorzaak voor wordt gevonden. Dit wordt idiopathische blaasruptuur genoemd. De symptomen die kunnen optreden bij een spontane blaasruptur zijn:

• Pijn in de onderbuik;
• Geen aandrang tot plassen of soms is het plassen zelfs onmogelijk;
• Bij een blaasruptuur die plaatsvindt binnen het buikvlies (een extraperitoneale blaasruptuur) is er sprake van buikpijn en moeite met plassen en dit gaat gepaard met een vol gevoel in de buik, doordat er urine in de buikholte lekt. Er kunnen in zo'n geval ook symptomen optreden als op als moeizame en pijnlijke urinelozing, bloed in de urine of niet kunnen plassen.

Urethraruptuur
Na trauma kan een scheurtje of een totale afscheuring van de urethra (urinebuis of plasbuis) ontstaan. Het meest voorkomende symptoom is spontaan bloedverlies uit de plasbuis.

Vreemd lichaam
De aanwezigheid van een vreemd lichaam (zoals een steen) in de urinewegen, kan bloed in de urine veroorzaken;

2.4. Ontstekingen

Cystitis, blaasontsteking
Een blaasontsteking, ook wel cystitis genoemd, kan de volgende symptomen geven:

• een stekende en hevige pijn in de (onder)buik en/of onderrug;
• frequent moeten plassen (frequente aandrang);
• loze aandrang (aandrang tot plassen, terwijl de blaas niet vol is);b
• brandende pijn of branderig gevoel tijdens het plassen en/of pijn of branderig gevoel vlak na het plassen;
• slecht ruikende, stinkende of troebele urine;
• bloed in de urine;
• koorts en rillingen.

Pyelonefritis
Pyelonefritis is gelijktijdige ontsteking van de nier en het nierbekken (nierbekkenontsteking). Symptomen die kunnen optreden zijn:

• rugpijn of pijn in de flanken;
• rillingen;
• soms ernstige buikpijn;
• vermoeidheid;
• koorts;
• algemeen gevoel van ziek zijn;
• mentale veranderingen of verwardheid;
• huidveranderingen: rode huid, vochtige huid (transpireren), warme huid;
• problemen bij het urineren: bloed in de urine, troebele of abnomale kleur urine, vieze of een sterke urinegeur, verhoogde frequentie van urineren, vaak moeten plassen 's nachts (nycturie), pijn bij het plassen;
• braken, misselijkheid.

Glomerulonefritis
Nierfilterontsteking (glomerulonefritis) kan bij de acute vorm de volgende symptomen geven:

• verminderde urineproductie;
• frequent urineren;
• troebele of schuimende urine;
• (roodbruin) bloed in de urine;
• opgezwollen gezicht met dikke ogen;
• opgezwollen voeten en benen.

Urethritis
Urethritis is een ontsteking van de urethra (plasbuis). De volgende verschijnselen kunnen optreden:

• branderige pijn bij het plassen;
• vaker plassen dan normaal;
• bij mannen kan er een slijm- en pus afscheiding aan het uiteinde van de penis plaatsvinden hetgeen kan jeuken;
• eventueel pijn in de onderbuik.

2.5. Stenen

Uretersteen
Een uretersteen is een steen in de ureter of urineleider. Als er een steen in de urinewegen zit, kan er (een beetje) bloed in de urine aanwezig zijn. Ook kan er koliekpijn optreden en tijdens een pijngolf lukt het de persoon niet om stil te zitten of stil te liggen. Dit kan gepaard gaan met misselijk zijn en overgeven.

Niersteen
Een niersteen kan gepaard gaan met de volgende klachten:

• koliekpijn: krampende pijn van wisselende intensiteit (aanvalsgewijze pijn);
• koliekpijn treedt op in de rug en kan uitstralen naar onderbuik, zijkant van de buik en lies;
• de pijn kan bewegingsdrang tot gevolg hebben;
• misselijkheid en braken;
• bloed in de urine.
• vaak en pijnlijk urineren, of gevoel van aandrang.

Blaassteen
Een kleine blaassteen hoeft geen klachten te geven, maar een grotere steen kan dit wel. De klachten kunnen bestaan uit:

• pijnlijk en moeizaam plassen;
• frequente aandrang tot urineren;
• bloed in de urine.

2.6. Systeemoorzaken

Stollingsstoornis
Stollingsstoornissen zijn aandoeningen waarbij de bloedstolling afwijkt van normale situatie en het uit zich in het optreden van bloedingen of abnormaal veel bloedverlies.

Zware lichamelijke inspanning
Na zware fyieke inspanning - bijvoorbeeld een (te) zware sporttraining of een (te) intensieve duurloop - kan het voorkomen dat de urine van kleur is veranderd: donkerbruin of rood. Bij hardlopers worden relatief vaak en in grotere aantallen rode bloedcellen in de urine aangetroffen, waardoor de urine rood kan kleuren. In dat geval zit er ook vaak eiwit in de urine. Doorgaans zijn deze rode bloedcellen en het eiwit afkomstig uit de nieren, die als gevolg van de zware inspanning zijn gaan lekken. In dat geval is er vaak na twee dagen geen bloed meer in de urine te zien. Er kunnen echter ook andere oorzaken zijn voor bloedverlies met de urine na zware lichamelijke inspanning. Zo kan het slijmvlies van de blaas en de plasbuis beschadigd zijn geraakt door de schokbelasting die optreedt bij het landen tijdens het hardlopen. Een dergelijke beschadiging treedt vaak bij mannen op, vooral als de blaas leeg is en om die reden gemakkelijker op en neer kan bewegen. Raadpleeg altijd de huisarts bij bloed in de urine.

3. Tot slot

Er wordt soms gesuggereerd dat bloedverdunnende medicijnen hematurie kunnen veroorzaken, maar dat is niet correct. Bloedverdunnende of antistollingsmedicijnen - bijvoorbeeld carbasalaat, acetylsalicylzuur, fenprocoumon, acenocoumarol - zorgen er wel voor dat een bloeding heviger zal zijn, waardoor bloedverlies bij gebruik van deze middelen sneller zal opvallen. Doch het bloeverlies wordt dus niet door deze middelen veroorzaakt.

Verder is het belangrijk om te weten dat na het eten van voedingsmiddelen met veel kleurstof - bijvoorbeeld rode bietjes - de urine rozerood kan verkleuren.

Aangezien bloed in de urine altijd een verder medisch onderzoek vereist, is het raadzaam te allen tijde de huisarts te bezoeken als u bloed in de urine denkt waar te nemen. Als de oorzaak voor de hematurie is gevonden, zal de uroloog met u bespreken welke behandelingen mogelijk zijn.

Een artikelenreeks over urine en plas en alles wat daarmee samenhangt

Lees verder

• Urine: bloed in urine, bloed plassen, uitdroging, kleur-geur
• Urine: moeilijk urineren (plassen), retentie, incontinentie
• Urine: pijn, irritatie, branderig gevoel plassen of urineren
• Urineweginfectie symptomen, oorzaken en behandeling
• Urethritis (plasbuisontsteking) man en vrouw symptomen