InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Harttamponnade: Vloeistof in hartzakje met pijn op borst

Harttamponnade: Vloeistof in hartzakje met pijn op borst

Harttamponnade: Vloeistof in hartzakje met pijn op borst Bij een harttamponnade, ontstaat een acute compressie van het hart doordat de ruimte tussen de hartspier en het pericard (hartzakje) zich vult met bloed of een andere vloeistof. Dit kent veel hartgerelateerde maar ook andere oorzaken. Ademhalingsproblemen en pijn op de borst zijn typische symptomen van een zeer instabiele patiënt. Deze tekenen wijzen op een medische noodsituatie waarbij een arts onmiddellijk het overtollige vocht moet verwijderen. Dit is mogelijk op diverse manieren. Een snelle diagnose en behandeling zorgen ervoor dat de patiënt minder snel complicaties krijgt of komt te overlijden als gevolg van een harttamponnade.

Synoniemen harttamponnade

Een harttamponnade staat nog bekend onder andere bewoordingen:
  • harttamponade
  • hemopericard
  • pericardtamponnade

Oorzaken hartaandoening

Bloed of vloeistof verzamelt zich in het hartzakje. Hierdoor zijn de hartkamers niet in staat om zich volledig uit te zetten. De overdruk die het gevolg is van de aanwezige vloeistof, resulteert in een slechte hartfunctie. Het lichaam krijgt bijgevolg onvoldoende bloed bij een harttamponnade. Het vullen van het hartzakje met bloed kent diverse hartgerelateerde en andere oorzaken.

Hart

Deze hartproblemen veroorzaken een harttamponnade:
  • een acute dissectie van de thoracale aorta
  • een hartaanval (acuut myocardinfarct)
  • een hartoperatie
  • een harttumor
  • een ontsteking van het hartzakje (pericarditis) veroorzaakt door bacteriële of virale infecties
  • een recente invasieve behandeling aan het hart
  • een ruptuur (scheuring) van de ventrikelwand
  • een trauma (verwonding) aan het hart
  • hartfalen (slecht rondpompen van bloed door het hart)
  • idiopathische pericarditis (ontsteking van het hartvlies zonder bekende oorzaak)
  • pneumopericardium (als gevolg van mechanische ventilatie of gastropericardiale fistel)

Andere aandoeningen en behandelingen

Ook andere medische aandoeningen en behandelingen resulteren in de hartaandoening:

Pijn op de borst komt voor bij een harttamponnade / Bron: Pexels, PixabayPijn op de borst komt voor bij een harttamponnade / Bron: Pexels, Pixabay

Symptomen: Ademhalingsproblemen en pijn op de borst

De instabiele patiënt heeft hartkloppingen (palpitaties), zwakke of afwezige pols, een snelle ademhaling (tachypneu), ademhalingsproblemen en ook scherpe pijn op de borst die voelbaar is in de nek, de schouder, de rug of de buik. Deze pijn op de borst verergert bij het diep ademhalen of hoesten. De patiënt voelt zich bovendien ongemakkelijk, hetgeen soms te verlichten is door rechtop te gaan zitten of voorover te buigen. Een bleke, grijze of blauwe huid (cyanose) treedt op. Duizeligheid en flauwvallen, angst, verwardheid, rusteloosheid en slaperigheid zijn andere mogelijke symptomen van een harttamponnade.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

Een lichamelijk onderzoek onthult een pulsus paradoxus. Dit is de medische term voor een zakkende bloeddruk bij het diep ademhalen, zodat de pols minder of niet meer goed voelbaar is (kleine polsdruk). Dit kenmerk is typisch bij patiënten met een harttamponnade als gevolg van het vocht dat zich in het pericard bevindt. Verder heeft de patiënt een snelle ademhaling. De hartslag bedraagt voorts meer dan honderd slagen per minuut, terwijl dat normaal zestig tot honderd slagen per minuut is. De hartgeluiden zijn bij auscultatie (beluisteren via de stethoscoop) slechts vaag te horen. Verder zijn de nekaders opgezwollen. Zwakke of afwezige perifere pulsen zijn tot slot merkbaar.

Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Diagnostisch onderzoek
Een echocardiografie is het diagnostisch instrument voor het identificeren van een harttamponnade. Daarnaast maakt de arts een CT-scan, MRI-scan of röntgenfoto van de borstkas (thoraxfoto). Een elektrocardiografie, coronaire angiografie en een rechter hartkatheterisatie zijn andere mogelijke onderzoeken voor het opsporen en beoordelen van een harttamponnade.

Differentiële diagnose

Bij een patiënt met een harttamponnade moet de arts eerst volgende aandoeningen uitsluiten met enkele onderzoeken:

Behandeling: Vloeistof afvoeren

Een harttamponnade is een medische noodtoestand die een behandeling in het ziekenhuis vereist. De arts verwijdert zo snel mogelijk de vloeistof rond het hart met behulp van een naald. Soms voert de arts een chirurgische ingreep uit om een deel van de bekleding van het hart (pericardium) te verwijderen (chirurgische pericardiectomie). Voorts krijgt de patiënt vocht toegediend om de bloeddruk normaal te houden totdat de vloeistof afgevoerd is rond het hart. Bloeddruk verhogende geneesmiddelen helpen de patiënt tevens in leven te houden totdat de vloeistof afgevoerd is. Daarnaast krijgt de patiënt zuurstof toegediend. Ook behandelt de arts de onderliggende oorzaak van de harttamponnade.

Prognose is afhankelijk van snelheid diagnose

Een snelle diagnose is de sleutel tot het verminderen van het sterfterisico voor patiënten met een harttamponnade. Een zeer snelle behandeling is nodig wanneer het bloed of de vloeistof zich in het hartzakje bevindt, want anders treedt een snel overlijden op. Het resultaat is vaak goed als de arts de hartaandoening snel behandelt. Een tamponnade komt echter snel terug. Het risico op overlijden is voorts afhankelijk van de snelheid van de diagnose, de ontvangen behandeling en de onderliggende oorzaak van de tamponnade.

Complicaties vloeistof in hartzakje

Complicaties van een harttamponnade omvatten bloedingen, een schok, hartfalen, longoedeem (vocht in de longen door linkerhartfalen) en de dood.

Preventie aandoening aan het hart

Veelal valt een harttamponnade niet te voorkomen.

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Pericarditis: Ontsteking van vlies rond het hart (hartzakje)Pericarditis: Ontsteking van vlies rond het hart (hartzakje)Pericarditis is een aandoening waarbij het dunne vlies rond het hart (hartzakje) ontstoken is, wat resulteert in een gez…
Constrictieve pericarditis: Soort ontsteking van hartzakjeConstrictieve pericarditis: Soort ontsteking van hartzakjeHet normale pericardium (hartzakje: vlies rond het hart) is een fibro-elastische zakje rond het hart wat een dunne laag…
Pericarditis of ontsteking hartzakje: symptomen, behandelingPericarditis of ontsteking hartzakje: symptomen, behandelingPericard is een andere naam voor hartzakje, dit is het vlies om het hart. Als het hartzakje ontstoken raakt spreken we v…
Pericarditis, ontsteking van het hartzakjePericarditis, ontsteking van het hartzakjeEen ontsteking van het hartzakje wordt pericarditis genoemd. Deze naam is afgeleid van pericard=hartzakje en itis=ontste…
Pericarditis: symptomen, oorzaak, behandeling en prognosePericarditis: symptomen, oorzaak, behandeling en prognosePericarditis is een ontsteking van het hartzakje. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen acute pericarditis en chronisc…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: ArtsyBee, Pixabay
  • Geraadpleegd op 31 januari 2017:
  • Cardiac tamponade, https://medlineplus.gov/ency/article/000194.htm
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/152083-differential-diagnoses#showall
  • Overview, http://emedicine.medscape.com/article/152083-overview#showall
  • Pols- en vaatpulsaties, Boek: Cardiologie, geredigeerd door E.E. van der Wall,F. van de Werf,F. Zijlstra, Eerste druk, 2002 Tweede herziene druk, 2008, Bohn Stafleu van Loghum Het Spoor 2 Postbus 246 3990 GA Houten, ISBN 978 90 313 4829 9 NUR 876, blz. 91
  • Afbeelding bron 1: Pexels, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Harttamponnade: Vloeistof in hartzakje met pijn op borst"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 26-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hartafwijkingen
Bronnen en referenties: 9
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!