InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Dopaminetekort door probleem in hersenen of aandoening

Dopaminetekort door probleem in hersenen of aandoening

Dopaminetekort door probleem in hersenen of aandoening In het lichaam is van nature dopamine aanwezig. Deze chemische stof is een neurotransmitter. Dit houdt in dat dopamine signalen van het lichaam naar de hersenen stuurt. Dopamine is belangrijk voor zowel de bewegingen als de emotionele reacties van een persoon. Een evenwichtig dopaminegehalte is noodzakelijk voor het lichamelijk en geestelijk welzijn. Het gemoed, de slaap, het geheugen, het leren, de concentratie en de motorische controle zijn enkele belangrijke functies die dopamine mee reguleert. Door een aandoening of een probleem in de hersenen ontstaat soms een tekort aan dopamine. Dit dopaminetekort leidt tot diverse symptomen zoals bijvoorbeeld pijn, angst en evenwichtsverlies. Medicijnen en andere behandelingen zijn inzetbaar bij een gebrek aan dopamine.

Wat is dopamine?

Dopamine is een chemische stof die door de zenuwen wordt gebruikt om 'berichten' te verzenden. Wanneer een zenuw dopamine afgeeft, passeert deze een heel klein gaatje (synaps). Vervolgens hecht dopamine zich aan een dopaminereceptor op de volgende zenuw. Wanneer dopamineniveaus zijn uitgeput in de hersenen, is de overdracht van zenuwimpulsen (berichten) verstoord en zijn hersenfuncties aangetast. Dopamine is samen met serotonine, oxytocine en endorfines een ‘feel good-hormoon’. Dit zorgt er voor dat mensen een soort drive en focus krijgen om productief te kunnen zijn. Deze ‘beloningsstof’ reguleert het beloningssysteem van de hersenen. Dopamine speelt een rol bij tal van hersenfuncties:
  • focus- en concentratievermogen
  • leren
  • motorische controle
  • slaap
  • stemming
  • werkgeheugen

Oorzaken: Probleem in hersenen of aandoening

Een tekort aan dopamine ontstaat door één van volgende factoren:
  • dopamine breekt te snel af of de verwerking gebeurt niet goed
  • er wordt te weinig dopamine aangemaakt
  • er zijn te weinig dopaminereceptoren of de receptoren werken niet erg goed

Risicofactoren van gebrek aan dopamine

Een tekort aan dopamine resulteert uit een psychische aandoening. Het gebrek aan dopamine ontstaat mogelijk ook doordat het lichaam minder dopamine aanmaakt. Soms is een probleem met de receptoren in de hersenen aanwezig.

Aandoeningen

Een laag dopaminegehalte is gekoppeld aan tal van aandoeningen. De meest voorkomende aandoeningen die verband houden met een dopaminedeficiëntie zijn:

Omgevingsfactoren

Overmatig alcoholgebruik is een risicofactor voor een tekort aan dopamine / Bron: Jarmoluk, PixabayOvermatig alcoholgebruik is een risicofactor voor een tekort aan dopamine / Bron: Jarmoluk, Pixabay
Alcohol
Alcoholverslaving is één van de oorzaken van een dopaminetekort. Het continu gebruik van alcohol in het dagelijks leven (alcoholmisbruik) leidt tot een verslechtering van de dopaminewaarden in de hersenen. Wanneer een patiënt verslaafd is aan alcohol, zijn de hersengebieden die dopamine produceren uitgeput. De patiënt moet bijgevolg doorgaan met het gebruik van alcohol om weer blij en productief te zijn in het dagelijks leven, anders ontwikkelen ze het alcoholontwenningssyndroom.

Drugs
Mogelijk leidt drugsverslaving ook tot een tekort aan dopamine. Hierdoor veranderen namelijk de drempels voor activering en signalering van dopaminecellen. Bij drugsmisbruik zijn de drempels hoger en daarom is het moeilijker voor een patiënt om de positieve effecten van dopamine te ervaren.

Medicatie
Dopamine-antagonisten werken door zich te binden aan receptoren om de dopamine-activiteit te blokkeren. Drie hoofdtypen geneesmiddelen die onder deze categorie vallen, zijn tricyclische antidepressiva, geneesmiddelen tegen misselijkheid en braken (anti-emetica) en sommige antipsychotica.

Obesitas
Obesitas (zwaarlijvigheid) leidt tot vele gezondheidscomplicaties. Obese mensen lijden echter vaak aan een dopaminedeficiëntie. Zij hebben namelijk een verminderd aantal dopaminereceptoren.

Straling
Voorts verstoort de elektromagnetische straling die door mobiele telefoons wordt uitgezonden de niveaus van dopamine, serotonine en norepinefrine.

Supplementen
5-HTP en melatonine zijn natuurlijke supplementen die verrassend genoeg ook dopamine kunnen uitputten in sommige gevallen. Kruidensupplementen zoals witte moerbei (Morus alba), noni fruit (Morinda citrifolia), magnolia-schors (Magnolia officinalis) en zoethout (Glycyrrhiza glabra) ontdoen zich van overtollig dopamine en zijn ook te vermijden wanneer een hoger dopaminegehalte gewenst is.

Voeding
Diëten rijk aan suiker en verzadigde vetten zijn in staat om dopamine te onderdrukken. Een gebrek aan eiwit in de voeding wijst mogelijk op een verlaagd l-tyrosinegehalte (belangrijkste bouwsteen van dopamine). Door een gebrek aan vitamine B-complexen, koper (kopertekort), zink (zinktekort) en ijzer (ijzertekort) is het voorts niet mogelijk om l-tyrosinegehalte om te zetten in dopamine.

Andere risicofactoren
Ook stress, een zeer hoge creativiteit, overwerk en een slaapgebrek of juist een overmatige slaap zijn risicofactoren voor een dopaminedeficiëntie.

Symptomen

De symptomen van een dopaminetekort hangen af van de onderliggende oorzaak. Een patiënt met de ziekte van Parkinson ervaart bijvoorbeeld andere symptomen dan een patiënt met een laag dopaminegehalte als gevolg van drugsgebruik.

Vermoeidheid komt mogelijk voor / Bron: Unsplash, PixabayVermoeidheid komt mogelijk voor / Bron: Unsplash, Pixabay

Fysiek

Volgende fysieke tekenen komen voor:

Mentaal

Ook mentale klachten komen tot uiting bij een
  • angst
  • apathie (gebrek aan motivatie in het leven)
  • chronische verveling
  • concentratieproblemen
  • demotivatie
  • een gebrek aan inzicht of zelfbewustzijn
  • een laag zelfbeeld
  • hallucinaties
  • hopeloosheid
  • isolatie
  • onvermogen om met stress om te gaan
  • onverklaarbaar verdriet
  • schuldgevoelens
  • stemmingswisselingen
  • wanen
  • weinig energie
  • zelfmoordgedachten of gedachten aan zelfbeschadiging

Diagnose en onderzoeken

Het is voor de arts niet eenvoudig om het dopaminegehalte te meten; een betrouwbare test is namelijk niet voorhanden. De arts bekijkt echter de symptomen, leefstijlfactoren en medische geschiedenis van de patiënt. Wanneer namelijk naast de symptomen ook een aandoening aanwezig is die gerelateerd is aan een lage dopaminegehalten, wijst dit vaak reeds op een verlaagd dopaminegehalte.

Behandeling van tekort aan dopamine

De arts kijkt naar de eventuele oorzaak van een dopaminetekort en behandelt deze ziekte. Zo helpen antidepressiva bij een depressie, of stemmingsstabilisatoren bij schizofrenie. Verder schrijft de arts bij de ziekte van Parkinson medicijnen voor (vaak Levodopa) die de dopamineniveaus stimuleren.

Andere behandelingen voor een dopaminetekort zijn:
  • andere medicijnen indien deze een dopaminetekort veroorzaken
  • fysiotherapie voor spierstijfheid en bewegingsproblemen
  • oefeningen, therapeutische massage ne meditatie: Hierdoor voelt een patiënt zich gelukkig en ontspannen waardoor de dopaminegehalten verhogen.
  • omgevingsfactoren verminderen, elimineren of aanpakken (indien mogelijk)
  • supplementen van vitamine D, magnesium en omega-3-vetzuren: Hiernaar is anno januari 2018 verder onderzoek nodig om de effectiviteit te bepalen.
  • veranderingen in de voeding en de levensstijl

Voeding om dopaminetekort te behandelen

Het aminozuur l-tyrosine is een voorloper van dopamine. Tyrosinerijk voedsel levert de bouwstenen voor de productie van dopamine. Fenylalanine is een aminozuur dat wordt omgezet in l-tyrosine. Vrijwel alle dierlijke producten zoals vlees, vis, gevogelte en zuivel zijn goede bronnen van zowel l-tyrosine als fenylalanine.

Door het eten van volgende voedingsmiddelen verhoogd het dopaminegehalte:
  • amandelen
  • appels, avocado's, bananen, watermeloen
  • bieten, groene bladgroenten, zeegroenten
  • chocolade
  • havermout
  • koffie en groene thee
  • kurkuma
  • peulvruchten
  • pinda's
  • sesam en pompoenpitten
  • tarwekiemen

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Muziek en de hersenenMuziek en de hersenenMuziek is leuk en ontspannend om naar te luisteren. Maar uit onderzoek blijkt dat het ook helpt bij leren en concentrere…
Pergolide (medicijn bij de ziekte van Parkinson)Pergolide (medicijn bij de ziekte van Parkinson)Pergolide is een medicijn dat voorgeschreven wordt aan mensen met die ziekte van Parkinson. Pergolide is een stof die de…
De ziekte van Parkinson: hoe te behandelen?De ziekte van Parkinson: hoe te behandelen?In België lijdt 1,4% van de mensen ouder dan 55 jaar aan de ziekte van Parkinson. Dit is veel meer dan in 2014 werd aang…
Neurotransmitter: dopamineNeurotransmitter: dopamineDopamine is een van de neurotransmitters in het menselijk lichaam. De neurotransmitter dopamine speelt een belangrijke r…
Ziekte van Parkinson: symptomen, diagnose en behandelingZiekte van Parkinson: symptomen, diagnose en behandelingBij de ziekte van Parkinson sterven cellen in de hersenen af. Het gaat om cellen die de stof dopamine aanmaken die onmis…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Geralt, Pixabay
  • Geraadpleegd op 17 januari 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Dopamine Deficiency, Depression and Mental Health, https://bebrainfit.com/dopamine-deficiency/
  • Dopamine Deficiency: 8 Ways to Naturally Overcome Depression, https://universityhealthnews.com/daily/depression/8-natural-dopamine-boosters-to-overcome-depression/
  • Dopamine deficiency: What you need to know, https://www.medicalnewstoday.com/articles/320637.php
  • Low dopamine (e.g. dopamine deficiency): causes, symptoms, diagnosis and treatment options, https://medlicker.com/789-low-dopamine-causes-symptoms-diagnosis-and-treatment-options
  • Afbeelding bron 1: Jarmoluk, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Unsplash, Pixabay

Reageer op het artikel "Dopaminetekort door probleem in hersenen of aandoening"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Hanneke van den Berg, 01-09-2018 16:21 #1
Ik heb plotseling een verslapping van de spieren in de benen waardoor ik moeite heb met lopen en praten (lijkt alsof ik dronken ben). Ik voel mij hopeloos omdat na verschillende onderzoeken hersenonderzoek, lumbaalpunctie, mri, scan, zenuwonderzoek reumaonderzoek er niets gevonden is. Blijf heel moeilijk lopen (met stok) en praten, heb jarenlang venlafaxine 150 en soms 300 gebruikt. (anti.depressiva) zou het hierdoor kunnen komen? Ik ben nu wel aan het afbouwen van de venlafaxine en zou het misschien een gebrek aan dopamine kunnen zijn? Zou u mij kunnen helpen? Ik voel mij zo verdrietig en hopeloos.

Infoteur: Miske
Laatste update: 10-05-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hersenaandoeningen
Bronnen en referenties: 9
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!