InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Hypercapnie: Verhoogd koolstofdioxide in bloed

Hypercapnie: Verhoogd koolstofdioxide in bloed

Hypercapnie: Verhoogd koolstofdioxide in bloed Hypercapnie (hypercarbie) is een aandoening waarbij te veel koolstofdioxide in het bloed aanwezig is. Vaak is dit het gevolg van hypoventilatie of een verstoorde ademhaling waarbij er niet genoeg zuurstof in de longen komt en er niet genoeg koolstofdioxide wordt uitgestoten. Ook enkele andere oorzaken zijn bekend voor hypercapnie, waaronder enkele longaandoeningen. De milde tot ernstige symptomen bestaan uit bijvoorbeeld desoriëntatie, verwardheid en vermoeidheid. De behandeling bestaat uit chirurgie, ventilatie, veranderingen in de levensstijl en/of zuurstoftherapie. Enkele strategieën verlagen de kans op het ontwikkelen van een verhoogd koolstofdioxidegehalte in het bloed.

Oorzaken van hypercapnie

Roken veroorzaakt sneller CDOPD / Bron: Geralt, PixabayRoken veroorzaakt sneller CDOPD / Bron: Geralt, Pixabay

COPD (chronische obstructieve longziekte)

COPD is een verzamelnaam voor verschillende aandoeningen die de ademhaling aantasten. Veel voorkomende vormen van COPD zijn chronische bronchitis en emfyseem. Chronische bronchitis (ontsteking van luchtpijpvertakkingen) leidt tot een ontsteking en slijm in de luchtwegen, terwijl emfyseem gepaard gaat met schade aan de luchtzakjes of longblaasjes in de longen. Beide aandoeningen verhogen de niveaus van koolstofdioxide in de bloedbaan. De belangrijkste oorzaak van COPD is een langdurige blootstelling aan irriterende stoffen in de longen en zoals sigarettenrook. Luchtverontreiniging en blootstelling aan chemicaliën en irriterende dampen zijn ook bekende oorzaken van COPD. Hoewel niet alle patiënten met COPD hypercapnie ontwikkelen, neemt het risico op de aandoening wel toe naarmate COPD vordert.

Genetica

In zeldzame gevallen leidt een genetische aandoening waarbij de lever onvoldoende alfa-1-antitrypsine (AAT) produceert tot hypercapnie. Alfa-1-antitrypsine is een eiwit dat noodzakelijk is voor de gezondheid van de longen, dus alfa1-antitrypsine-deficiëntie is een risicofactor voor de ontwikkeling van COPD.

Slaapapneu

Tussen 5 en 20 procent van de volwassenen lijdt aan slaapapneu. Deze veel voorkomende aandoening kenmerkt zich door een oppervlakkige ademhaling of adempauzes tijdens de slaap. De slaapstoornis verstoort het zuurstofniveau in de bloedbaan en de balans van kooldioxide en zuurstof van het lichaam. Bekende symptomen van slaapapneu zijn slaperigheid overdag, hoofdpijn bij het ontwaken (ochtendhoofdpijn) en concentratieproblemen.

Zenuwaandoeningen en spierproblemen

Bij sommige patiënten werken de zenuwen en spieren die nodig zijn voor een goede longfunctie mogelijk niet correct. Spierdystrofie leidt tot spierzwakte wat uiteindelijk leidt tot ademhalingsproblemen.

Andere neurologische of spieraandoeningen die bijdragen aan hypercapnie zijn:

Andere oorzaken

Andere oorzaken van hoge koolstofdioxideconcentraties zijn:

Risicofactoren van verhoogd koolstofdioxide in bloed

Sommige patiënten lopen meer risico dan anderen voor de ontwikkeling van hypercapnie, vooral als ze:
  • astma: Astma zorgt ervoor dat de luchtwegen ontstoken raken en vernauwen. Hierdoor is de ademhaling getroffen en stijgen de niveaus van koolstofdioxide in het lichaam.
  • COPD: COPD in een later stadium verhoogt de kans op het krijgen van hypercapnie.
  • roken: (Zware) rokers lopen een groter risico op COPD, hypercapnie, andere ademhalingsproblemen en longaandoeningen.
  • werken met longirriterende stoffen: Patiënten die werken met chemicaliën, stof, rook of andere longirriterende stoffen hebben een groter risico op hypercapnie.

Symptomen

Hoofdpijn wijst mogelijk op een verhoogd koolstofdioxidegehalte in het bloed / Bron: Geralt, PixabayHoofdpijn wijst mogelijk op een verhoogd koolstofdioxidegehalte in het bloed / Bron: Geralt, Pixabay

Milde tekenen

Soms beseft een patiënt niet dat hij hypercapnie heeft omdat de symptomen mild zijn. Deze symptomen van hypercapnie resulteren mogelijk uit kortere perioden van een oppervlakkige of langzame ademhaling, zoals tijdens de diepe slaap. Ze zijn misschien niet altijd een reden tot bezorgdheid, omdat het lichaam vaak in staat is om de symptomen te corrigeren en de kooldioxidegehalten in de bloedbaan in evenwicht te houden zonder een behandeling.

Volgende tekenen zijn kenmerkend van milde hypercapnie:

Houden één of meer tekenen meerdere dagen aan, dan is het belangrijk een arts te raadplegen.

Ernstige tekenen

De symptomen van ernstige hypercapnie vereisen onmiddellijke medische aandacht, omdat ze op lange termijn complicaties of zelfs de dood kunnen veroorzaken.

Ernstige symptomen van hypercapnie zijn:

Diagnose en onderzoeken

Sommige onderzoeken om hypercapnie te diagnosticeren zijn:
  • een arteriële bloedgastest: Dit bloedonderzoek controleert de bloedspiegels van koolstofdioxide en zuurstof.
  • een röntgenfoto of CT-scan: Deze beeldvormende onderzoeken onthullen de aanwezigheid van longschade en longaandoeningen.
  • een spirometrie: Bij deze test moet de patiënt in een buis blazen, zodat de arts kan bepalen hoeveel lucht een patiënt uit de longen kan halen en hoe snel hij dit kan doen.

Behandelingen

De behandeling van hypercapnie hangt af van de ernst van de aandoening en de onderliggende oorzaak.

Chirurgie

Als de longen of luchtwegen beschadigd zijn, is soms een operatie nodig zoals een longvolumereductieoperatie om beschadigd weefsel te verwijderen of een longtransplantatie waarbij de arts een beschadigde long vervangt door een gezonde long van een donor.

Medicijnen behandelen hypercapnie / Bron: Stevepb, PixabayMedicijnen behandelen hypercapnie / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicatie

Bepaalde medicijnen helpen bij het ademhalen, zoals:
  • antibiotica voor de behandeling van een longontsteking of andere luchtweginfecties
  • corticosteroïden om ontstekingen in de luchtwegen te verminderen
  • luchtwegverwijders om de luchtwegen te openen

Ventilatie

Er zijn twee soorten ventilatie die de arts gebruikt voor het behandelen van hypercapnie.

Mechanische beademing
De patiënt krijgt een buis door de mond die naar de luchtwegen gaat (intubatie).

Niet-invasieve beademing
De ademhaling wordt ondersteund door een luchtstroom die door een mondstuk of neusmasker komt. Dit is handig voor patiënten met slaapapneu om de luchtwegen 's nachts open te houden en is ook bekend als CPAP (continue positieve luchtwegdruk)-apparaat.

Patiënten met ernstige symptomen van hypercapnie koppelt de arts aan aan een beademingsapparaat om te helpen bij de ademhaling.

Veranderingen in de levensstijl

Om de symptomen te verminderen en complicaties te voorkomen, zijn soms aanpassingen in de voeding en lichamelijke activiteit aanbevelen. De patiënt moet bovendien longirriterende stoffen vermijden door te stoppen met roken alsook de blootstelling aan chemicaliën, andere irriterende stoffen en dampen beperken.

Zuurstoftherapie

Patiënten die zuurstoftherapie ondergaan, gebruiken regelmatig een apparaat om zuurstof naar de longen te brengen. Dit zorgt voor een betere balans van de niveaus van koolstofdioxide in het bloed.

Preventie van hogere koolstofdioxideniveuas in bloed

Hypercapnie voorkomen is mogelijk door:
  • bestaande longaandoeningen te behandelen
  • de blootstelling aan giftige dampen en chemicaliën te vermijden
  • een gezond gewicht te behouden
  • regelmatig te sporten
  • te stoppen met roken

Lees verder

© 2018 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Inspanningsfysiologie; ademhaling na inspanningVlak voor en tijdens inspanning past de ademhaling zich aan, aan de inspanning. Impulsen vanuit hogere hersencentra, spi…
Inspanningsfysiologie; de ademhaling tijdens sportTijdens sporten ga je vaak eerst dieper en daarna sneller ademen. Waar je in rust ongeveer tot zes liter lucht per minuu…
Cheyne-Stokes ademhalingCheyne-Stokes ademhalingDe Cheyne-Stokes ademhaling kennen we vooral van mensen die gaan sterven: hun ademhaling wordt eerst diep en snel en wis…
COPD; chronic obstructive pulmonary diseaseCOPD; chronic obstructive pulmonary diseaseCOPD is een afkorting voor chronic obstructive pulmonary disease. Dit is een verzamelnaam voor verschillende longziekten…
Slaapapneu en de gevarenSlaapapneu en de gevarenHet slaapapneusyndroom, ook wel slaapapneu genoemd, komt voor bij ongeveer 5 tot 20 op de 100 personen. Mannen hebben er…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 5 december 2018:
  • An Overview of Hypercapnia, https://www.verywellhealth.com/hypercapnia-symptoms-treatment-914862
  • Causes of Hypercarbia, https://study.com/academy/lesson/causes-of-hypercarbia.html
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Hypercapnia: Causes, https://www.openanesthesia.org/hypercapnia-causes/
  • Hypercapnia: What Is It and How Is It Treated?, https://www.healthline.com/health/hypercapnia
  • What to know about hypercapnia, https://www.medicalnewstoday.com/articles/320501.php
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Hypercapnie: Verhoogd koolstofdioxide in bloed"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Gepubliceerd: 06-12-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Longaandoeningen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!