InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Longontsteking: symptomen baby, kind en volwassenen

Longontsteking: symptomen baby, kind en volwassenen

Longontsteking: symptomen baby, kind en volwassenen Longontsteking symptomen en is longontsteking besmettelijk? Jaarlijks krijgen in Nederland 135.000 mensen longontsteking (pneumonie); dat is een ontsteking van de longblaasjes en het omringende weefsel. Een longontsteking ontstaat meestal na besmetting met een bacterie of virus en is vaak het gevolg van een verkoudheid of griep. Het is van belang dat de ziekte tijdig onderkend wordt, aangezien de longblaasje flink aangetast kunnen worden waardoor de longinhoud steeds kleiner wordt. Dit kan de dood tot gevolg hebben. Een bacteriële longontsteking kan behandeld worden met antibiotica. In het Sint Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein is een eenvoudige, maar doeltreffende manier ontdekt om patiënten met longontsteking sneller te genezen. Patiënten krijgen naast de gebruikelijke antibiotica een aanvullend ontstekingsremmend medicijn.

Longontsteking symptomen en behandeling


Wat is een longontsteking?

Een longontsteking is een ontsteking van de longblaasjes, dat vaak door een infectie wordt veroorzaakt. De ontstoken longblaasjes vullen zich met witte bloedlichaampjes en vocht. Er zijn drie typen bloedcellen: rode bloedlichaampjes, witte bloedlichaampjes en bloedplaatjes met ieder hun eigen taak. Bloedplaatjes zorgen voor afsluiting van een wond. In de longen nemen de rode bloedlichaampjes zuurstof op en de verdediging van ons lichaam tegen ziekteverwekkers en het opruimen van afgestorven cellen in het lichaam gebeurt door witte bloedlichaampjes. Doordat de longblaasjes ontstoken zijn, kunnen de longen minder zuurstof opnemen. Als beide longen zijn aangedaan, kan dat levensbedreigend zijn.

Vergroot risico op longontsteking (risicofactoren)

De bekendste risicofactoren zijn:
  • roken;
  • excessief alcohol drinken;
  • ondervoeding.

Ligging van de longen in het menselijk lichaam
(Klik op afbeelding voor vergroting)
Ligging van de longen in het menselijk lichaam
(Klik op afbeelding voor vergroting)
Daarnaast hebben mensen met een verminderde weerstand (een verzwakt immuunsysteem) meer kans op longontsteking. We noemen:
  • kinderen;
  • ouderen;
  • mensen die ernstig of chronisch ziek zijn;
  • diabetespatiënten;
  • Aidspatiënten;
  • patiënten met hart- en circulatieproblemen
  • patiënten met een chronische obstructieve longziekte (COPD, zoals astma, emfyseem, enz.);
  • verminderde immuniteit kan ook optreden bij chemotherapie.

Onderzoek heeft uitgewezen dat het gebruik van antipsychotica bij ouderen de kans op een longontsteking vergroot, de kans is 4,5 keer zo hoog als bij controlepersonen. Het is nog niet opgehelderd hoe antipsychotica longontstekingen veroorzaken. De onderzoekers vermoeden dat sufheid en spierstijfheid waar de medicijnen toe kunnen leiden, slikproblemen tot gevolg hebben waardoor ouderen zich vaker verslikken en zo vaker een longontsteking krijgen door eten dat in de longen terecht komt.¹

Wat zijn de oorzaken van longontsteking?

In de meeste gevallen wordt longontsteking bij volwassenen veroorzaakt door een bacterie. Vaak is de bacterie Streptococcus pneumoniae (pneumokok) de boosdoener. Andere veroorzakers zijn de huidbacterie Staphylococcus aureus, virussen (influenza), andere micro-organismen en in zeldzame gevallen schimmels. Longontsteking is vaak het gevolg van een verkoudheid of griep - de longontsteking dient zich dan aan als complicatie bij een virusinfectie van de bovenste luchtwegen.

Is een longontsteking besmettelijk?

Of een longontsteking besmettelijk is, hangt af van de oorzaak. De meest voorkomende oorzaak is de pneumokokbacterie en deze plaaggeest is voor zover bekend niet heel besmettelijk. Virussen zijn daarentegen wel zeer besmettelijk. Vooral mesnen met een verminderde weerstand zijn extra vatbaar voor besmetting. Het is dan beter om uit de buurt te blijven van iemand met een longontsteking.

Wat zijn de klachten en symptomen longontsteking?

Hoe herken je een longontsteking? Een longontsteking gaat gepaard met een aantal specifieke symptomen en verschijnselen:
  • veel hoesten en het opgeven van slijm, die soms roestkleurig of bloederig is.
  • hoge koorts, koude rillingen, delirium - dat is een plotseling optredende verwardheid.
  • kortademigheid, een snelle oppervlakkige ademhaling, in rusttoestand.
  • piepende ademhaling (treedt vooral op bij een virale longontsteking).
  • pijn op de borst die erger wordt bij (diepe) ademhaling.
  • algehele malaise: vermoeidheid, lusteloosheid, klam/zweten, spierpijn, verminderde eetlust, hoofdpijn.
  • cyanose: blauwe lippen en/of gelaat en vingers (onder de nagels).

Bij een longontsteking die door organismen, maar niet door bacteriën wordt veroorzaakt, zijn er minder specifieke symptomen en zullen de ziekteverschijnselen geleidelijker verschijnen.

Wat zijn de symptomen van longontsteking bij oudere mensen, kinderen en baby's?

Wat zijn de symptomen van een longontsteking bij oudere mensen, kinderen en zuigelingen? Bij oudere mensen en kleine kinderen zijn de klachten van een longontsteking vaak niet zo duidelijk. Wel valt het zogenaamde neusvleugel-ademen bij kinderen op. In een poging meer zuurstof in de longen te krijgen, worden de neusvleugels gespreid tijdens de inademing. Verder hoest het kind veel, heeft het koorts, een verstopte neus, een zere keel, oorpijn en buikpijn en voelt het kind zich lamlendig. Het ligt het liefst op de bank of in bed.² Baby's kunnen hoge koorts krijgen en overgeven. Soms treden koortsstuipen op, dat is een epileptische aanval veroorzaakt door koorts, ook wel koortsconvulsie genoemd.

Bij ouderen valt vaak de verwardheid op die gaandeweg erger wordt.

Hoe wordt longontsteking behandeld?

Pijn en koorts kunnen bestreden worden met pijnstillers. Een antibioticum zoals amoxicilline, doxycycline of erytromycine wordt voorgeschreven als een bacterie de oorzaak van de longontsteking is. Drink voldoende, eet gezond en neem rust en na een week tot veertien dagen moeten de klachten over zijn. Bij een ernstige longontsteking of als er complicaties optreden, kan een ziekenhuisopname volgen. Het blijkt dat bij ongeveer eenvijfde deel van de patiënten de ziekte zo ernstig is, dat een ziekenhuisopname nodig is. Gemiddeld mag een patiënt na acht dagen het ziekenhuis verlaten.

In het Sint Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein is een eenvoudige, maar doeltreffende manier ontdekt om patiënten met longontsteking sneller te genezen. Patiënten krijgen naast de gebruikelijke antibiotica een aanvullend (al lang bestaand) medicijn Dexamethason, wat een ontstekingsremmende werking heeft. Bij 300 patiënten van het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein en Ziekenhuis Gelderse Vallei is onderzocht wat het effect is dit aanvullende medicijn, dat werd toegediend naast de geijkte antibiotica. Het resultaat was verbluffend. De 150 patiënten die het medicijn innamen konden gemiddeld al na zeven dagen naar huis (het gemiddelde is acht). Ook meldde deze groep na 30 dagen een groter gevoel van welbevinden dan de testgroep van 150 patiënten die het middel niet kregen. Het onderzoek is ook in het gerenommeerde en toonaangevende medisch vakblad The Lancet verschenen.

Nieuwe ontwikkelingen

Vaccin verkleint kans op longontsteking bij ouderen
Een studie onder leiding van het UMC Utrecht met ongeveer 85.000 deelnemers heeft de werkzaamheid aangetoond van een vaccin tegen verschillende varianten van de pneumokokkenbacterie bij Nederlandse 65-plussers. Het is wereldwijd de grootste goed-gecontroleerde studie naar de werkzaamheid van een vaccin die ooit in volwassenen is uitgevoerd. Een voorloper van het betreffende vaccin is als Prevenar-7 sinds 2006 in Nederland beschikbaar ter preventie van longontsteking in kinderen. Opvolger Prevenar-13 is enkele jaren geleden als een veelbelovend vaccin op de markt gekomen, maar over de werking ervan in ouderen was tot nu toe onvoldoende bekend. Ouderen die worden gevaccineerd, lopen veel minder risico op een longontsteking. Dat blijkt uit het onderzoek. (UMC Utrecht, 25-02-2014)

Huisarts behandelt vaak longontsteking
Nederlandse huisartsen zijn zeer succesvol bij de diagnostiek en behandeling van thuis opgelopen longontstekingen. Dat concluderen onderzoekers van het RIVM en NIVEL. De onderzoekers berekenden dat 4 op de 5 patiënten met een longontsteking alleen door de huisarts worden behandeld. Van deze patiënten herstelt 95% binnen 30 dagen, 2,3% wordt in het ziekenhuis opgenomen en 1% overlijdt. Patiënten die in het ziekenhuis belandden, waren over het algemeen ouder en zieker dan lotgenoten die bij de huisarts bleven (57 versus 47 jaar). Aan verreweg de meeste ziekenhuisopnamen was overigens geen diagnose van longontsteking door de huisarts voorafgegaan. De onderzoekers opperen als verklaringen dat patiënten met een zeer ernstige acute longontsteking vaak direct via de Spoedeisende Hulp worden opgenomen.[3]

Opioïde pijnstillers verhogen bij ouderen de kans op longontsteking, benzodiazepinen niet
Opioïde pijnstillers zijn matig tot zeer sterk werkzame pijnstillers, die behoren tot de groep morfine-achtige pijnstillers. Opioïden worden geassocieerd met een hoger risico op longontsteking. Dit blijkt uit onderzoek onder 3061 volwassenen in de leeftijd van 65 jaar tot 94 jaar, welke is gepubliceerd in het Journal of the American Geriatrics Society. Het onderzoek werd uitgevoerd door onderzoekers die verbonden zijn aan Group Health Research Institute and the University of Washington. Zij kwamen tevens tot de bevinding dat benzodiazepinen, dit zijn medicijnen die het algemeen voorgeschreven worden bij slapeloosheid en angst, geen invloed hadden op het ontstaan van longontsteking.[4]

Maagzuurremmers verhogen volgens onderzoek de kans op longontsteking
Uit een analyse van gegevens van meer dan 360.000 patiënten uit 150 huisartsenpraktijken, blijkt dat medicijnen die de productie van maagzuur tegengaan de kans op een longontsteking verhogen met een factor tussen 1,6 en 1,9. Dit is afhankelijk van het type maagzuurremmer die gebruikt word. De maagzuurremmers die alleen op voorschrift verkrijgbaar zijn, zijn zwaarder dan de vrij verkrijgbare middelen. Zwaardere middelen vergroten de kans op longontsteking.

Maagzuurremmers helpen tegen maagklachten zoals maagpijn, brandend maagzuur, oprispingen, een opgeblazen gevoel en misselijkheid. Ongeveer 25 van de 1.000 gebruikers van een maagzuurremmer ontwikkelen een longontsteking, wat de conclusie rechtvaardigt dat het gebruik van maagzuurremmers bepaald niet zonder risico’s is. Maagzuur voorkomt bacteriegroei, maar bij het gebruik van maagzuurremmers neemt de bacteriegroei in de maag sterk toe. Wellicht dat deze bacteriën uit de maag omhoog komen en via de slokdarm en de mond in de longen terechtkomen, waar ze een longontsteking veroorzaken.

Het onderzoek werd uitgevoerd door onderzoekers van het Universitair Medisch Centrum St Radboud en het Erasmus MC gepubliceerd en de resultaten werden gepubliceerd in het Journal of the American Medical Association van 26 oktober 2004.[5]

Borstvoeding beschermt tegen allerlei ziekten, o.a. longontsteking
Onderzoek wijst uit dat borstgevoede kinderen minder ziek zijn doordat moedermelk de antistoffen tegen ziekten van de moeder aan de baby doorgeeft. Het blijkt dat ongeveer 80% van de cellen in moedermelk uit macrofagen bestaat, dat zijn cellen die bacteriën, schimmels en virussen bestrijden en doden. Borstgevoede baby's worden op verschillende manieren beschermd tegen een aantal ziektes waaronder longontsteking.[6]

Steroïden kunnen ziekenhuisverblijf voor patiënten met longontsteking verkorten
28 februari 2013 - Patiënten met een longontsteking kunnen sneller ontslagen worden uit het ziekenhuis als zij naast antibiotische behandeling en ondersteunende zorg, steroïden toegediend krijgen. Dat is de conclusie van een analyse die is uitgevoerd door Mayo Clinic in de Verenigde Staten op basis van acht gerandomiseerde gecontroleerde klinische studies waarbij meer dan 1100 patiënten betrokkene waren. De resultaten zijn verschenen in het maartnummer van 2013 van het Journal of Hospital Medicine.[7]

Klik hier voor een special over hoesten en keelpijn.

Noten
  1. Risico longontsteking door antipsychotica: http://www.nursing.nl/home/nieuw/240/risico-longontsteking-door-antipsychotica (voor de laatste keer geraadpleegd op 3 juni 2009)
  2. Pak longontsteking op tijd aan: http://www.nubijlage.nl/20081030/griep/pak-longontsteking-op-tijd-aan-en-voorkom-complicaties (voor de laatste keer geraadpleegd op 3 juni 2009)
  3. Huisarts behandelt vaak longontsteking: www.telegraaf.nl, 16 oktober 2013
  4. Sascha Dublin, Rod L. Walker, Michael L. Jackson, Jennifer C. Nelson, Noel S. Weiss, Michael Korff, Lisa A. Jackson. Use of Opioids or Benzodiazepines and Risk of Pneumonia in Older Adults: A Population-Based Case-Control Study. Journal of the American Geriatrics Society, 2011; DOI: 10.1111/j.1532-5415.2011.03586.x
  5. Maagzuurremmers verhogen kans op longontsteking: http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=art&art_id=3275 (voor de laatste keer geraadpleegd op 21 augustus 2009)
  6. Koutras, A.K., 'Fecal Secretory Immunoglobulin A in Breast Milk vs. Formula Feeding in Early Infancy'. J. Ped Gastro Nutr 1989
  7. Steroids May Shorten Hospital Stay for Pneumonia Patients. www.sciencedaily.com, 28-02-2013

Lees verder

© 2009 - 2014 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde links
Symptomen Mexicaanse griep, Symptomen hartaanval (infarct), Zonnesteek symptomen en Voorhoofdsholteontsteking.
Gerelateerde artikelen
Wat te doen bij een longontsteking?Wat is een longontsteking? Een longontsteking is een ontstekingsreactie binnen in een of beide longen. Een longontstekin…
Longontsteking, oorzaken, symptomen en behandelingJaarlijks zijn er 16 nieuwe gevallen van longontsteking (pneumonie) per 1000 Nederlanders. Dit betekent dat er jaarlijks…
Longontsteking of pneumonieLongontsteking of pneumonieEen longontsteking kan iedereen treffen. Vaak is dit het gevolg van een infectie met een virus of een bacterie. Een long…
Longontsteking: symptomen, behandeling, soorten antibioticaLongontsteking: symptomen, behandeling, soorten antibioticaDe meeste mensen weten dat een longontsteking een serieuze ziekte is en behandeld moet worden met antibiotica. Normalite…
De longontsteking en de vaccinatie tegen pneumokokkenDe longontsteking en de vaccinatie tegen pneumokokkenAls je te maken krijgt met symptomen als droge hoest en koorts, is het best opletten voor een eventuele longontsteking.…
Bronnen en referenties
  • Maagzuurremmers verhogen kans op longontsteking: www.gezondheid.be (voor de laatste keer geraadpleegd op 21 augustus 2009)
  • Risico longontsteking door antipsychotica: www.nursing.nl (voor de laatste keer geraadpleegd op 3 juni 2009)
  • Pak longontseking op tijd aan: http://www.nubijlage.nl/20081030/griep/pak-longontsteking-op-tijd-aan-en-voorkom-complicaties (voor de laatste keer geraadpleegd op 3 juni 2009)
  • Symptomen van een longontsteking: www.longfonds.nl/longontsteking/symptomen-longontsteking# (voor de laatste keer geraadpleegd op 17 november 2014)
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • Huisarts behandelt vaak longontsteking: www.telegraaf.nl, 16 oktober 2013
  • Koutras, A.K., 'Fecal Secretory Immunoglobulin A in Breast Milk vs. Formula Feeding in Early Infancy'. J. Ped Gastro Nutr 1989
  • Snellere genezing van longontsteking dankzij eenvoudig medicijn, 3 juni 2011, http://www.zgv.nl (voor de laatste keer geraadpleegd op 9 april 2012)
  • Sascha Dublin, Rod L. Walker, Michael L. Jackson, Jennifer C. Nelson, Noel S. Weiss, Michael Korff, Lisa A. Jackson. Use of Opioids or Benzodiazepines and Risk of Pneumonia in Older Adults: A Population-Based Case-Control Study. Journal of the American Geriatrics Society, 2011; DOI: 10.1111/j.1532-5415.2011.03586.x
  • Steroids May Shorten Hospital Stay for Pneumonia Patients. www.sciencedaily.com, 28-02-2013

Reageer op het artikel "Longontsteking: symptomen baby, kind en volwassenen"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Sediq, 08-01-2014 09:27 #4
Hallo,

Ik heb een vraag over het ophoesten van roestkleurig taaie slijm alleen in de ochtend. Verder niet al te vaak hoesten. Verwijst dit ook naar longontsteking? En wat kan ik hieraan doen?

Al vast bedankt.

Mvg,

Sediq

Soerohardjo Natasja, 07-03-2013 13:56 #3
Wat kan ik doen wanneer mijn zoon in de avonduren tijdens onze nachtrust hoest? Het is heel lastig vooral voor hem. Reactie infoteur, 14-03-2013
Een lichte longontsteking kan thuis behandeld worden en afhankelijk van de oorzaak wordt er door de huisarts medicatie voorgeschreven. In geval van longontsteking wordt het gebruik van hoestwerende middelen afgeraden. Deze middelen onderdrukken de hoest, wat in het geval van een longontsteking contraproductief is. Wanneer er sprake is van een ernstige longontsteking, dan wordt de patiënt in het ziekenhuis opgenomen en worden medicijnen via een infuus toegediend.

Anouk Helderman, 22-05-2011 22:51 #2
Ik had een vraag mijn zoontje van 4 mnd heeft echt zo een zeehondenhoest en veel slijm, hij is ook erg verkouden. Nu vraag ik me af of je voor een longontsteking elke dag koorts moet hebben. Hij heeft van de week wel een paar dagen koorts gehad maar niet hoger dan 38,4 maar dat is nu wel over. Wel ademt hij heel anders als hij slaapt heel oppervlakkig. Morgen denk ik toch maar even naar de dokter ga. Reactie infoteur, 23-05-2011
Daar doet u verstandig aan. De huisarts kan uw zoontje lichamelijk onderzoeken.

Toosschrauwen, 22-11-2009 13:34 #1
Ik had een vraagje mijn man gebruikt omeprazol maar als hij savonds gegeten heeft word hij heel misselijk zou dat aan de medicijnen kunnen liggen meestal bij gebakken produkten zoal uien -vis-rundvlees hij is we hart pacient en copd
bvb hartelijk dank Reactie infoteur, 22-11-2009
Hallo Toos Schrauwen,

Omeprazol Krka capsules kunnen zoals alle geneesmiddelen bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze bijwerkingen krijgt. De volgende bijwerkingen kunnen volgens de bijsluiter optreden:

Vaak (bij minder dan 1 op de tien personen maar bij meer dan 1 op de 100 personen):
- diarree, obstipatie, winderigheid (mogelijk met pijn in de onderbuik), misselijkheid en braken;
- slaperigheid, slaapstoornissen (slapeloosheid), duizeligheid en hoofdpijn. In de meeste gevallen verdwijnen deze klachten tijdens de therapie.

Soms (bij minder dan 1 op de 100 personen maar bij meer dan 1 op de 1000 personen):
- jeuk, huiduitslag, haaruitval, blaarvorming op de huid, lichtovergevoeligheid en toegenomen zweetneiging;
- wazig zien, verminderd gezichtsveld, gehoorstoornissen of smaakstoornissen;
- vochtophoping in het lichaam (oedeem);
- veranderingen in de resultaten van de bloedonderzoeken die gebruikt worden om de toestand van uw lever te controleren

Zelden (bij minder dan 1 op de 1000 personen maar bij meer dan 1 op de 10 000 personen):
- bruinzwarte verkleuring van de tong bij gelijktijdig gebruik van clarithromycine (middel ter voorkoming/bestrijding van bepaalde infecties) en goedaardige cysten (holtes gevuld met vocht) in klieren;
- spierzwakte, spierpijn en gewrichtspijn;
- waarnemen van kriebelingen, jeuk of tintelingen zonder dat daar aanleiding voor is (paresthesie) en licht gevoel in het hoofd. Verwarring en waarneming van dingen die er niet zijn (hallucinaties), vooral bij ernstig zieke of oudere patiënten;
- bloedarmoede bij kinderen.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 10 000 personen):
- droge mond, ontsteking van het mondslijmvlies, schimmelinfecties (candidiasis) en ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis);
- leverontsteking (hepatitis) met of zonder geelzucht (gele verkleuring van de huid of ogen) en aandoeningen van de hersenen gekenmerkt door b.v. stuipen en bewustzijnsverlaging bij patiënten die al een ernstige leveraandoening hebben;
- bloedbeeldafwijkingen;
- ernstige overgevoeligheidsreacties, zoals ernstige huidaandoeningen, koorts, plotselinge
vochtophoping in de huid en slijmvliezen (bijv. keel of tong), ademhalingsmoeilijkheden, bloedvatontsteking en shock (sterke daling van de bloeddruk, bleekheid, onrust, zwakke snelle pols, klamme huid, verminderd bewustzijn);
- ontsteking van de nieren gepaard gaande met bloed in de urine, koorts en pijn in de flanken (nefritis);
- opwinding en neerslachtigheid, vooral bij ernstig zieke of oudere patiënten;
- borstvorming bij mannen.

In de bijsluiter staat verder: "Wanneer één van de bijwerkingen ernstig wordt of in geval er bij u een bijwerking optreedt die niet in deze bijsluiter is vermeld, raadpleeg dan uw arts of apotheker."

Aangezien misselijkheid een bijwerking is die volgens de bijsluiter vaak kan optreden, adviseer ik u om contact met de huisarts op te nemen.

Mvg, Tartuffel

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Longaandoeningen symptomen
Bronnen en referenties: 10
Reacties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!