InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Dikke darmkanker & endeldarm kanker symptomen en behandeling

Dikke darmkanker & endeldarm kanker symptomen en behandeling

Dikke darmkanker & endeldarm kanker symptomen en behandeling Symptomen dikke darm kanker en endeldarmkanker: een kwaadaardige tumor in de wand van de dikke darm of de endeldarm. Bij een kwaadaardige tumor spreken we van kanker. Een Kwaadaardig gezwel is infiltratief, dat wil zeggen dat de tumorcellen binnendringen in weefsels en organen buiten het gebied waar ze zijn gevormd. Kankercellen kunnen zich ook via de bloedbaan verplaatsen. Dit proces heet uitzaaiing. De groeisnelheid van een kwaadaardig gezwel is relatief hoog.

Darmkanker symptomen, oorzaak en behandeling


Darmkanker: dikke darmkanker en endeldarmkanker

Kanker van de dikke darm en endeldarm komen zeer vaak voor. In 2006 werd er bij circa 11.000 Nederlanders de diagnose ‘dikke darmkanker’ gesteld en elk jaar overlijden ongeveer 4500 mensen hieraan.(1) De meeste mensen zijn ouder dan 60 jaar wanneer de ziekte bij hen wordt vastgesteld. Het komt bijna even vaak voor bij mannen als bij vrouwen, er zijn net iets meer mannen die het krijgen. Het is een kankersoort die in een vroegtijdig stadium opgespoord kan worden door middel van colonoscopie. Hierbij wordt met een flexibele slang, de zogeheten colonoscoop, in de dikke darm gekeken naar mogelijke aandoeningen. Dit instrument wordt via de anus in de dikke darm gebrachten via de scoop wordt lucht in de darm geblazen om deze te laten ontplooien zodat de darm goed onderzocht kan worden op poliepen en andere onregelmatigheden. Het onderzoek duurt gewoonlijk 15 tot 60 minuten.

De oorzaken van darmkanker: leefstijl en erfelijkheid

Het schijnt dat in minder ontwikkelde landen darmkanker slechts sporadisch voorkomt. Dit heeft te maken met het voedingspatroon van mensen: een vezelrijk dieet dat bestaat uit granen, fruit en groenten, zal de ontwikkeling van darmkanker minder waarschijnlijk maken. Het typische westerse voedingspatroon is: vezelarm, veel vlees en dierlijke, verzadigde vetten. Dit vergroot het risico op deze vorm van kanker. Ander risicofactoren zijn overmatig alcoholgebruik, overgewicht en gebrek aan lichaamsbeweging. Ook zijn poliepen een risicofactor. Kwaadaardige gezwellen in de dikke darm ontstaan in veel gevallen uit goedaardige poliepen: 5% van de poliepen wordt kwaadaardig. Ook lopen mensen met chronische darmontstekingen een groter kans darmkanker te ontwikkelen.

Bij circa één op de twintig patiënten is er sprake van aanleg voor een erfelijke vorm van kanker. Bij erfelijke aanleg heeft iemand door een afwijking aan zijn genen - het erfelijke materiaal - een sterk verhoogd risico op dikke darmkanker. De twee meest voorkomende erfelijke vormen van darmkanker zijn:
  • Hereditair NonPolyposis Colorectaal Carcinoom (HNPCC), thans Lynch Syndroom genoemd; en
  • Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP).

Circa 3 tot 5% van de mensen met dikke darmkanker heeft HNPCC. Bij HNPCC of het Lynch syndroom ontstaat dikke darmkanker meestal op vrij jonge leeftijd, onder het vijftigste levensjaar. Des te meer van onderstaande kenmerken voorkomen in één familie, des te groter de kans dat er sprake is van erfelijkheid. We noemen:
  • In geval er tenminste drie familieleden, in twee opeenvolgende generaties, darmkanker hebben of hebben gehad. Daarbij moet ten minste één van hen een eerstegraads familielid zijn.
  • Komt er naast darmkanker ook baarmoederkanker in de familie voor?
  • Wordt darmkanker (en/of baarmoederkanker) vastgesteld voor het vijftigste levensjaar, bij de persoon zelf of een naast familielid.

De symptomen, kenmerken, verschijnselen en klachten van darmkanker

Afhankelijk van de plaats van de tumor variëren de klachten. We noemen:
  • blijvende veranderingen in de frequentie van de stoelgang c.q. het voor het individu normale ontlastingspatroon of veranderingen in soort ontlasting;
  • buikpijn of andere aanhoudende ongemakken in de buik, zoals krampen en een opgeblazen gevoel;
  • bloed en/of slijm bij de ontlasting;
  • pijn in de endeldarm of het gevoel dat de endeldarm niet geheel leeg is (loze aandrang);
  • onverklaarbaar gewichtsverlies;
  • verstopping en 'potloodontlasting': kanker kan als een ring de dikke darm afknijpen, hetgeen kan leiden tot verstopping en krampen en de ontlasting kan door de vernauwing de vorm van een potlood krijgen;
  • permanente vermoeidheid.

Bovenstaande klachten kunnen wijzen op dikke darmkanker, maar het kan echter ook een andere oorzaak hebben. Raadpleeg uw huisarts, zeker als u bloed opmerkt in uw ontlasting. De klachten kunnen net zo goed wijzen op een minder ernstige aandoening zoals aambeien: klik hier voor meer informatie.

Diagnose darmkanker

Bij het vermoeden van darmkanker kan de huisarts een rectaal toucher uitvoeren: de huisarts voelt met een gehandschoende vinger via de anus of de endeldarm afwijkingen vertoont. Dit wordt doorgaans ervaren als onprettig, doch niet pijnlijk. Eventueel wordt de ontlasting in een laboratorium onderzocht worden op bloedsporen. Dit onderzoek wordt faeces occult blood test (FOBT) genoemd. De huisarts kan de persoon verwijzen naar het ziekenhuis voor een colonoscopie, waarbij een flexibele slang met camera naar binnen wordt gebracht om de darm te kunnen bekijken. Eventueel worden er biopten genomen voor verder onderzoek. In sommige gevallen worden röntgencontrastfoto's gemaakt. Indien er een kwaadaardige tumor is ontdekt, volgt vaak een echografie of een CT-scan. Mensen met erfelijke aanleg voor darmkanker, krijgen om de zoveel jaar een colonoscopie aangeboden.

Stadium en de vooruitzichten (prognose) van darmkanker

Afhankelijk van de stadiëring, dat wil zeggen de mate waarin de kanker zich ontwikkeld heeft, wordt bepaald welke behandeling geïndiceerd is. De verschillende stadia volgens de meest gebruikte indeling, het zogenaamde TNM systeem of de TNM classificatie, zijn de volgende.(2)

StadiumBeschrijvingVijfjaarsoverleving uitgedrukt in gemiddelden
Stadium 0Verdenking of vermoeden van kanker of kanker in wording, denk aan een poliep.85-95%
Stadium 1De tumor blijft beperkt tot de darm zelf.85-95%
Stadium 2De tumor is door darmwand gegroeid, maar nog geen aanwezigheid van uitzaaiingen (metastasen) naar regionale lymfeklieren.60-80%
Stadium 3De tumor is tot in de regionale lymfeklieren gegroeid, dat wil zeggen nabijgelegen lymfeklieren.30-60%
Stadium 4De aanwezigheid van uitzaaiingen in andere gebieden, zoals lever en long.< 5%

Behandeling van darmkanker

De behandeling is zoals gezegd afhankelijk van de plaats van de tumor en het stadium. Bij vroege signalering van de kanker, wanneer er nog geen uitzaaiingen zijn, kan overgegaan worden op het verwijderen van het aangetaste deel van de darm. Soms wordt ook het grootste deel van de endeldarm verwijderd, waarna een stoma noodzakelijk is. Dat is een opening in de buik waardoor de ontlasting wordt afgescheiden.

Als de kanker niet kan worden genezen, dan zal de behandeling palliatief zijn. Dat wil zeggen gericht op het verminderen van klachten als gevolg van pijnlijke uitzaaiingen en/of het remmen van de kankergroei, zodat het leven verlengd en de pijn verlicht wordt. We kunnen hierbij denken aan chemotherapie of bestraling of een combinatie van behandelingen.

Succes tegen endeldarmkanker
Twee groepen darmkankerpatiënten bij wie de genezingskans op nagenoeg nul werd gesteld, hebben enorm veel baat bij het toepassen van Intra Operatieve Radio Therapie (IORT). Het gaat daarbij om patiënten die endeldarmkanker hebben en bij wie de tumor na operaties of bestralingen toch terugkeert én om patiënten die voor het eerst een vorm van endeldarmkanker hebben die als niet-operabel wordt beschouwd. Door deze methode – waarbij meteen op de operatiekamer inwendig bestraald wordt als de tumor is verwijderd – is de overlevingskans in twintig jaar gestegen naar 50 en respectievelijk 70 procent. Voorafgaand aan de ingreep wordt de patiënt enkele weken bestraald om de tumor te verkleinen. Dan wordt deze verwijderd en terwijl de patiënt nog op de operatietafel 'open' ligt, wordt de plaats waar de tumor zat kort en intensief bestraald. Gezond weefsel wordt zo gespaard.

Deze positieve cijfers werden bekendgemaakt door het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven, dat twintig jaar geleden, in 1994, als een van de eerste ziekenhuizen in ons land begon met IORT bij de groep 'opgegeven' darmkankerpatiënten. Omdat het Catharina Ziekenhuis zich heeft gespecialiseerd in deze methode, is het inmiddels een landelijk verwijscentrum voor endeldarmkanker. (Bron: Reformatorisch Dagblad, 06-05-2014.)

Aspirine helpt uitstekend tegen darmkanker
Het dagelijks innemen van een aspirine remt de groei van tumoren dusdanig dat het aantal sterfgevallen onder darmkankerpatiënten halveert. Leidse onderzoekers toonden aan dat de aspirine de dood afhoudt in de eerste 4 tot 10 jaar na diagnose van darmkanker zonder uitzaaiingen. Bij voorkeur kunnen darmkankerpatiënten zo snel mogelijk nadat de diagnose is gesteld beginnen met aspirine, concluderen de onderzoekers. (Bron: www.nationalezorggids.nl, 03-04-2014.)

'Te veel rood vlees verhoogt kans darmkanker'
Uit een onderzoek van de Belgische Hoge Gezondheidsraad blijkt dat het consumeren van te veel rood vlees de kans op dikke darmkanker verhoogt. In rood vlees zit het pigment heemijzer en dat stimuleert de aanmaak van schadelijke verbindingen, als gevolg waarvan darmkanker zich gemakkelijker kan ontwikkelen.

Op grond van deze bevindingen adviseert de Gezondheidsraad derhalve om niet meer dan 500 gram vlees of vleeswaren per week te eten. Gemiddeld eten Belgen 640 gram vlees per week. Volgens het onderzoek kan het eten van minder vlees de kans op kanker met tien tot twintig procent terugdringen. De uitkomsten gelden niet voor gevogelte, aangezien kip of kalkoen wel zonder verhoogd risico kan worden gegeten. (Bron: Hoge Gezondheidsraad, 13-01-2014.)

Lees hier meer over preventie en voorkomen van kanker door middel van voeding en leefstijl.

Ontstaan dikkedarmkanker verder ontrafeld
De puzzel rond het ontstaan van kanker in de dikke darm en de endeldarm is weer iets verder ontrafeld door onderzoekers van het Maastricht UMC+. Promovenda Colinda Simons ontdekte dat mannen met overgewicht een grotere kans maken op deze kankersoort als de regulering van groei is aangedaan. Hiervoor keek zij naar een ongunstige genetische aanleg en naar mogelijke stillegging van genen. Bij vrouwen lijkt juist een grotere lengte een hoger risico met zich mee te brengen.

Het is al langer bekend dat overgewicht en een gebrek aan beweging het risico op colorectaalkanker (dikkedarmkanker en endeldarmkanker) vergroten. Het is nog niet duidelijk of deze verbanden verschillen voor mannen en vrouwen en naar gelang de plaats in de darm. In dit onderzoek zijn de verschillen en mogelijke mechanismen onderzocht. Er is ingezoomd op het insuline-gelijkende groeifactorsysteem (IGF) dat groei in het lichaam reguleert en mogelijk ook kanker. Vooral in het laatste deel van de dikke darm was de kans op kanker groter bij mannen naarmate ze meer overgewicht hadden en minder bewogen. De kans op kanker in het eerste deel was verhoogd als mannen ook een bepaalde ongunstige genetische aanleg hadden in IGF-genen. Bij vrouwen bleek lengte bepalender voor het risico op dikke darmkanker dan overgewicht. Het hebben van een ongunstige genetische aanleg speelde minder een rol. Verder onderzoek bevestigde het belang van het IGF-systeem als onderliggend mechanisme door te kijken naar moleculaire veranderingen aan IGF-genen in tumoren.

Het onderzoek maakte gebruik van data van een grote epidemiologische studie onder ruim 120.000 Nederlanders die in 1986 werd gestart, de Nederlandse Cohortstudie naar voeding en kanker (NLCS). In dat onderzoek werden o.a. teennagels verzameld. In de teennagels van deze toen 55-69-jarige deelnemers is het met de hedendaagse technologie mogelijk genetische varianten te bepalen. Zodoende kon Simons achttien varianten in beeld brengen die invloed kunnen hebben op het ontstaan van dikkedarm- en endeldarmkanker. Dit onderzoek bevordert het inzicht in het ontstaanspatroon van deze kankers.

Het proefschrift toont aan dat het IGF-systeem een belangrijke route is waarlangs een verstoorde energiebalans tot darmkanker kan leiden bij mannen. Waarom dit systeem bij vrouwen een minder grote rol speelt is nog onduidelijk. “In dit onderzoek hebben we gekeken naar verbanden, maar een verband is niet hetzelfde als een goede voorspelling”, waarschuwt de onderzoekster. “Iedereen nu genetisch screenen op een ongunstige genencombinatie of stillegging van genen in dit systeem is nog een brug te ver. Op gewicht blijven en voldoende bewegen is voor iedereen belangrijk. Verder onderzoek naar andere mogelijke routes en naar verschillen tussen mannen en vrouwen is nodig om subgroepen te vinden die in het bijzonder profijt kunnen hebben bij leefstijladviezen, zogenoemde adviezen op maat," aldus Colinda Simons. (Bron: Maastricht UMC+, 18-12-2013)

Noten
  1. Dikke darmkanker: http://www.darmkanker.info/darmkankerinfo/pages/view.php?page_id=23 (voor de laatste keer geraadpleegd op 29 juni 2009)
  2. TNM staat voor Tumour (de tumor zelf) Nodes (lymfeklieren rondom de tumor) Metastases (uitzaaiingen elders in het lichaam).

Lees verder

© 2009 - 2014 Tartuffel, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Darmkanker: symptomen, behandeling, bevolkingsonderzoekDarmkanker: symptomen, behandeling, bevolkingsonderzoekBij darmkanker is er sprake van een kwaadaardig gezwel in de darm. Kanker van de dunne darm is zeldzaam, kanker van de d…
Leven met kanker: DarmkankerLeven met kanker: DarmkankerDarmkanker komt relatief vaak voor, ruim 12.000 gevallen per jaar. Er zijn twee vormen van darmkanker. Er zijn meerdere…
Darmkanker: symptomen, diagnose, behandeling en prognoseDarmkanker: symptomen, diagnose, behandeling en prognoseDarmkanker (ook wel coloncarcinoom genoemd) is een kankersoort die veel opduikt. Bij de meeste mensen gaat het om kanker…
Onderzoek op darmkanker heeft zin bij 50-plussersDarmkanker is een ernstige ziekte die jaarlijks in Nederland bij ongeveer 10.000 mensen wordt ontdekt. Dat wil gelukkig…
DikkedarmkankerDikkedarmkankerIeder jaar worden er ongeveer 9600 mensen met dikkedarmkanker gediagnostiseerd. Vaak gebeurt dit op oudere leeftijd (oud…
Bronnen en referenties
  • Dikke darmkanker: http://www.darmkanker.info/darmkankerinfo/pages/view.php?page_id=23 (voor de laatste keer geraadpleegd op 29 juni 2009)
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.

Reageer op het artikel "Dikke darmkanker & endeldarm kanker symptomen en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reactie

Soen Romain, 07-05-2014 11:04 #1
Mijn oncoloog stelt na 5 jaar vast dat er buikvlieskanker aanwezig is na een dikke darm tumor, hoe behandeld men die kanker? Reactie infoteur, 13-05-2014
Prof Dr Wim P Ceelen van de Dienst Gastrointestinale Heelkunde, UZ Gent, heeft een artikel geschreven over buikvlieskanker: http://goo.gl/ksaLBI

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Darmkanker
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!