InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Lemierre-syndroom: Bacteriële infectie met keelontsteking

Lemierre-syndroom: Bacteriële infectie met keelontsteking

Lemierre-syndroom: Bacteriële infectie met keelontsteking Het syndroom van Lemierre is een bacteriële infectie die een keelontsteking veroorzaakt. Deze ontsteking breidt zich echter uit naar een belangrijk bloedvat, waarna vervolgens een bloedvergiftiging en bloedstolsels tot stand komen. Deze potentieel ernstige aandoening veroorzaakt tal van symptomen, zoals hoofdpijn, rillingen en een longontsteking. Dringende medische hulp is vereist om de overlevingskansen te verhogen. De behandeling bestaat uit diverse soorten antibiotica, maar af en toe is ook een chirurgische ingreep vereist.

Epidemiologie Lemierre-syndroom

Het syndroom van Lemierre is een zeldzame ziekte die wereldwijd jaarlijks 3,6 op 1 miljoen patiënten treft. De ziekte treft mogelijk iedereen, maar mensen jonger dan dertig jaar zijn het vaakst aangetast. Verder kwam de ziekte vaak voor tot de jaren 1960 om daarna af te nemen. De ziekte is echter sinds 1990 weer in een opmars. De diagnose van de ziekte gebeurt voorts het vaakst in de late winter en de vroege lente.

Oorzaken: Verspreiding van bacteriële infectie in keel

Het syndroom van Lemierre vloeit meestal voort uit een bacteriële infectie in de keel. Minder vaak begint de infectie in de oren, de neus of andere gebieden in het hoofd. De bacteriën verspreiden zich vervolgens naar de binnenste jugulaire ader, een belangrijk bloedvat dat de hersenen verbindt met het hart en de longen. Van daaruit komt de infectie in de bloedbaan terecht, waardoor geïnfecteerde bloedstolsels ontstaan die door het lichaam reizen. De geïnfecteerde bloedstols veroorzaken vervolgens schade aan andere organen. Bij ongeveer 90% van de patiënten is de Fusobacterium necrophorum de oorzaak van de infectie. Deze normaal gezien goedaardige bacterie bevindt zich in de maag, de dikke darm, de dunne darm en de keel maar veroorzaakt schade indien deze zich snel verspreidt.

Andere bacteriën leiden mogelijk ook tot het Lemierre-syndroom, waaronder
  • Bacteroides
  • Eikenella
  • Peptostreptococcus
  • Porphyromonas
  • Prevotella
  • Proteus
  • Stapylococcus aureus
  • Streptococcus pyogenes

Anno oktober 2017 is de oorzaak van de bacteriële verspreiding niet gekend. Mogelijk verzwakken andere keelziekten het afweersysteem waardoor de bacteriën gemakkelijker in het lichaam kunnen bewegen. Voorbeelden hiervan zijn een keelontsteking of klierkoorts. De verspreiding van de infectie vindt voorts sneller plaats bij het overmatig gebruik van antibiotica omdat bacteriën dan uiteindelijk sterker worden. Hierdoor schrijven artsen minder snel antibiotica voor. Het is bijgevolg voor de bacteriën dan weer gemakkelijker om zich te verspreiden door het lichaam.

Risicofactoren van ernstige keelontsteking

Keelpijn, klierkoorts of een hogere luchtweginfectie zijn risicofactoren voor het Lemierre-syndroom. Niet altijd zijn echter risicofactoren aanwezig, want gezonde mensen krijgen mogelijk ook te maken met het Lemierre-syndroom.

Hoofdpijn komt voor / Bron: Concord90, PixabayHoofdpijn komt voor / Bron: Concord90, Pixabay

Symptomen

Een van de eerste symptomen van het Lemierre-syndroom is keelpijn die langer dan vijf dagen aanhoudt. Ook spierzwakte, vermoeidheid, koorts of piekkoorts komen tot stand. Het syndroom van Lemierre brengt tevens mogelijk een gezwollen nek en nekpijn (aan één zijde) met zich mee. De nekpijn start bij het oor en verspreidt zich vervolgens naar beneden. Hierdoor klinkt het stemgeluid luider of juist meer gedempt.

Naarmate de ziekte vordert, komen extra symptomen tot stand zoals bijvoorbeeld:
  • bloed ophoesten (zelden)
  • braken
  • diarree
  • een gele huidskleur
  • een verlies van eetlust
  • ernstige hoofdpijn
  • hoesten
  • misselijkheid
  • pijn tijdens het ademen
  • pijn, zwelling en stijfheid van de gewrichten, zoals in de knieën of heupen
  • rillingen
  • tandpijn

Diagnose en onderzoeken

Alarmtekens

In een aantal omstandigheden is medisch advies noodzakelijk:
  • de keelpijn verbetert niet met een gewone antibioticakuur of
  • de symptomen houden langer aan dan verwacht of
  • de symptomen zijn ernstig.

Een uitgebreid bloedonderzoek is nodig / Bron: Frolicsomepl, PixabayEen uitgebreid bloedonderzoek is nodig / Bron: Frolicsomepl, Pixabay
Diagnostisch onderzoek
Voordat antibiotica bestonden (jaren 1960), was het syndroom van Lemierre een vaak voorkomende ziekte. Omdat sindsdien de ziekte bijna niet meer voorkomt, is het Lemierre-syndroom een ‘vergeten ziekte’, die artsen moeilijk kunnen diagnosticeren. Een bloedonderzoek is nodig om de aanwezigheid van schadelijke bacteriën te bevestigen. Vervolgens is een CT-scan of een echografie nodig waarbij de arts een bloedstolsel in de binnenste jugulaire ader identificeert. Een röntgenfoto van de borst is inzetbaar om de eventuele verspreiding van de infectie naar de longen te bevestigen.

Behandeling via antibiotica en chirurgie

Medicatie

Vanaf de diagnose gebeurt een onmiddellijke en agressieve behandeling met antibiotica. Soms zijn meerdere antibioticakuren nodig die verspreid zijn over meerdere weken. De soort bacteriën in het bloed geven een idee over het soort antibiotica die nodig zijn. De arts dient de medicatie vaak rechtstreeks in de bloedbaan toe. Wanneer de patiënt de medicijnen namelijk oraal (via de mond) inneemt, gebeurt de reactie van de medicijnen niet snel genoeg. Het behandelen van deze ziekte is niet altijd eenvoudig. Soms is het syndroom van Lemierre veroorzaakt door een ander type bacterie en soms zijn meerdere infecties aanwezig. In deze gevallen behandelt de arts de patiënt met penicilline of een andere reeks gerichte antibiotica. Mogelijk helpen bloedverdunners eveneens om het herstel te bespoedigen, maar dit is anno oktober 2017 niet wetenschappelijk bewezen.

Chirurgie

Wanneer patiënten reeds ernstige symptomen hebben, is vaak een chirurgische ingreep nodig. In de nek, het hoofd, de longen en/of de hersenen ontstaan door de infectie namelijk abcessen. Dit zijn met pus gevulde zakjes waarin bacteriën zich hebben opgehoopt. De chirurg moet deze abcessen draineren (vocht afvoeren).

Prognose van syndroom van Lemierre

Wanneer patiënten snel na de diagnose medische hulp krijgen, is de overlevingskans goed. De klachten verbeteren reeds enkele dagen nadat de antibioticakuur gestart is. Normaal gezien herstellen de meeste patiënten daarna binnen de drie tot zes weken. Vaak is het ziektepatroon ernstiger dan de symptomen doen uitschijnen, en daarnaast houden de klachten ook aan nadat de aanvankelijke keelontsteking verdwenen is. Niet alle patiënten zoeken met de tekenen hulp, hetgeen resulteert in een slechte prognose. Het is daarom belangrijk om bij symptomen van keelpijn, koorts of ademhalingsproblemen steeds een arts te raadplegen.

Complicaties van ziekte

Zonder behandeling ontwikkelt een patiënt met het syndroom van Lemierre meestal één of meer complicaties.

Pijn op de borst bij een longontsteking / Bron: Freestocks.org, PexelsPijn op de borst bij een longontsteking / Bron: Freestocks.org, Pexels
Longontsteking
Bij een longontsteking (pneumonie) ontstaan volgende klachten:
  • een klamme huid of overmatig zweten (hyperhidrose)
  • een piepende ademhaling (stridor)
  • een snelle of ondiepe ademhaling
  • een stekende pijn op de borst

Meningitis

Ook een hersenvliesontsteking komt mogelijk voor als complicatie van het Lemierre-syndroom. Hierbij horen volgende tekenen:
  • een gezwollen hoofd
  • een aanval
  • een beroerte (onvoldoende bloedtoevoer naar de hersenen met mentale en fysieke symptomen)
  • een stijve nek
  • prikkelbaarheid
  • verwardheid

Sepsis

Sepsis is eveneens één van de mogelijke complicaties. Bij sepsis zijn de organen ontstoken omdat ze bacteriën in het bloed bestrijden. Symptomen van sepsis omvatten:

Ook osteomyelitis (botinfectie) en het acute respiratory distress syndrome (ARDS) zijn nog mogelijke complicaties van de infectieziekte.

Lees verder

© 2017 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Keelontsteking oorzaken, symptomen en behandelingKeelontsteking oftewel faryngitis wordt meestal veroorzaakt door een verkoudheidvirus. Keelontsteking kan echter ook ver…
Syndroom van Reiter: symptomen, diagnose en behandelingSyndroom van Reiter: symptomen, diagnose en behandelingHet syndroom van Reiter is een ontsteking van de gewrichten op plekken waar pezen en banden aan de beenderen vastzitten.…
Guillian Barre SyndroomGuillian Barre SyndroomHet syndroom van Guillian Barre is een zeldzame aandoening in de spieren. Jaarlijks krijgen zo'n 150 tot 300 mensen in N…
Gianotti-Crosti syndroom (GCS), symptomen: rode bulten huidGianotti-Crosti syndroom (GCS), symptomen: rode bulten huidHet Gianotti-Crosti syndroom (GCS) is een huidaandoening die wordt gekenmerkt door de ontwikkeling van rode bulten op he…
Ziekte van Weil bij de hondZiekte van Weil bij de hondDe ziekte van Weil (Leptospirose) is een ernstige, soms dodelijke ziekte die wordt veroorzaakt door bacteriën. De ziekte…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 14 oktober 2017:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Lemierre syndrome, https://radiopaedia.org/articles/lemierre-syndrome
  • Lemierre syndrome, https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/6882/lemierre-syndrome
  • Lemierre’s Syndrome, http://www.lemierresyndrome.com/enrollment.html
  • Lemierre’s syndrome, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4015694/
  • Lemierre’s syndrome: current perspectives on diagnosis and management, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5028102/
  • Lemierre's syndrome: Symptoms, treatment, and outlook, https://www.medicalnewstoday.com/articles/319648.php
  • What Is Lemierre's Syndrome?, https://www.everydayhealth.com/lemierres-syndrome/guide/
  • Afbeelding bron 1: Concord90, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Frolicsomepl, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Freestocks.org, Pexels

Reageer op het artikel "Lemierre-syndroom: Bacteriële infectie met keelontsteking"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 23-10-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Mond- en kaakproblemen
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!