InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Divertikelaandoeningen: Diverticulose & acute diverticulitis

Divertikelaandoeningen: Diverticulose & acute diverticulitis

Divertikelaandoeningen: Diverticulose & acute diverticulitis Divertikels zijn kleine, uitpuilende zakjes die zich op de binnenwand van de darm vormen. Meestal bevinden deze zakjes zich in de dikke darm (colon). De aanwezigheid van deze divertikels is gekend als "diverticulose". Diverticulitis ontstaat wanneer deze zakjes ontstoken of geïnfecteerd geraken. Deze toestand leidt tot koorts en pijn in de buik, meestal de linkerkant. De arts behandelt deze ziekte met behulp van antibiotica. De divertikels blijven levenslang in de darm aanwezig, hetgeen soms in een terugkeer van de symptomen resulteert. Onbehandelde divertikelaandoeningen leiden tot slot mogelijk tot ernstige complicaties.

Terminologie divertikelaandoeningen

De term diverticulose geeft de vorming van uitpuilende zakjes of blaasjes (divertikels) op de darmwand aan. Diverticulitis houdt in dat deze divertikels ontstoken zijn. Artsen prefereren het gebruik van de algemenere term “divertikelaandoeningen” aangezien het vaak moeilijk is om ontstoken divertikels te diagnosticeren.

Oorzaken diverticulose en acute diverticulitis

Diverticulose

Divertikels (zakvormige uitstulpingen) bevinden zich meestal in de dikke darm en komen voor bij 50% van de patiënten ouder dan vijftig jaar. Ze zijn het meest te vinden in het sigmoïd (laatste deel van de dikke darm), maar ze zijn wel overal langs de dikke darm aanwezig. Het precieze mechanisme van de divertikelvorming is niet bekend. Divertikelaandoeningen lijken samen te hangen met het vezelarme voedingspatroon dat voornamelijk bestaat uit bewerkte voedingsmiddelen in ontwikkelde landen.

Acute diverticulitis

Diverticulitis ontstaat wanneer feces zich in deze zakjes bevinden. Dit veroorzaakt een stilstand waardoor bacteriën zich vermenigvuldigen en een ontsteking produceren. Dit leidt tot een darmperforatie (peridiverticulitis), abcesvorming, fistels naar aangrenzende organen of zelfs gegeneraliseerde peritonitis (ontsteking van buikvlies door infectie in de buikholte).

Symptomen

Diverticulose

Divertikelaandoeningen zijn in 95% van de gevallen asymptomatisch. Meestal ontdekt een arts dit per toeval bij een bariumklysma-onderzoek. Bij symptomatische patiënten ontstaat terugkerende pijn, een opgezwollen gevoel, krampen of ongemak in de onderbuik en een onregelmatige stoelgang. In ernstige gevallen ontstaat een vernauwing in de binnenkant van de sigmoïd, hetgeen leidt tot ernstigere pijn en constipatie. Bloed in de ontlasting of op wc-papier is eveneens mogelijk.

Acute diverticulitis

Acute diverticulitis heeft het meeste invloed op divertikels in het sigmoïdcolon. De patiënt presenteert zich met plotselinge ernstige pijn in de linkerkant van de buik, in de meeste gevallen in combinatie met koorts en rillingen, constipatie, een opgeblazen gevoel, winderigheid, misselijkheid en overgeven, geen eetlust en niet eten. Deze symptomen en tekenen zijn vergelijkbaar met een ontsteking van het aanhangsel van de blindedarm (appendicitis), maar dan links onderaan in de buik. Bij heel wat patiënten verergeren de klachten nog na enkele dagen.

Diagnose acute diverticulitis en onderzoeken door de arts

Lichamelijk onderzoek

Bij een onderzoek van de patiënt bemerkt de arts koorts in combinatie met een versnelde hartslag (tachycardie). Het onderzoek van de buik onthult een gevoelige, stijve linkerkant van de buik. Soms voelt de arts een gevoelige massa aan de linkerkant van de buik.

Diagnostisch onderzoek

Bij afwezigheid van klinische symptomen van acute diverticulitis, gebeurt af en toe een colonoscopie (inwendig kijkonderzoek van de dikke darm), of een bariumklysma in combinatie met flexibele sigmoïdoscopie (inwendig kijkonderzoek van het laatste gedeelte van de dikke darm). Technisch gezien is het soms moeilijk om voldoende zicht te krijgen op het sigmoïdgebied bij divertikelaandoeningen. Heeft de patiënt wel symptomen, dan voert de arts een bloedonderzoek en een CT-scan uit. Deze onderzoeken zijn vaak voldoende om de diagnose van acute diverticulitis te bevestigen en andere, kwaadaardige aandoeningen uit te sluiten. Tijdens een acute aanval voert de arts geen sigmoïdoscopie en colonoscopie uit. Ook een echografie is mogelijk, al is dit minder nauwkeurig dan een CT-scan.

Differentiële diagnose

Bij het stellen van de diagnose van acute diverticulitis moet de arts bedachtzaam zijn op andere aandoeningen met een vergelijkbaar klinisch beeld zoals:
  • acute ontsteking aan de alvleesklier met buikpijn en spijsverteringsproblemen (pancreatitis)
  • acute ontsteking van het maagslijmvlies (gastritis)
  • acute pyelonefritis (ontsteking van de nier(en) en het nierbekken)
  • chronische mesenteriale ischemie
  • constipatie
  • cysten
  • de aanwezigheid van nierstenen (nefrolithiasis)
  • een biliaire aandoening
  • een blaasontsteking (cystitis) bij vrouwen
  • een blindedarmontsteking (appendicitis)
  • een buikvliesontsteking (peritonitis) en abdominale sepsis (bloedvergiftiging)
  • een colonobstructie
  • een darmontstekingsziekte
  • een darmperforatie
  • een eileiderontsteking (salpingitis)
  • een enterovesicale fistel
  • een ontsteking van de galblaas (cholecystitis: buikpijn, koorts en misselijkheid)
  • een galwegobstructie
  • een leverabces
  • een maagzweer
  • een ontsteking van de galwegen met koorts, buikpijn en geelzucht (cholangitis)
  • een rectovaginale fistel
  • een urineweginfectie bij mannen
  • een urinewegobstructie
  • galkoliek
  • gynaecologische pijn
  • het prikkelbaredarmsyndroom (symptomen van diarree en obstipatie)
  • mesenterica ischemie
  • mesenterica trombose
  • pyogenische leverabcessen
  • virale gastro-enteritis

Behandeling

Diverticulose

Bij asymptomatische patiënten is geen specifieke behandeling vereist. De behandeling van ongecompliceerde symptomatische patiënten verloopt met een evenwichtige (oplosbare en onoplosbare) vezelrijke voeding (20 g / dag) met gladde spierverslappers (spasmolytica) indien nodig.

Acute diverticulitis

Acute aanvallen van diverticulitis behandelt de arts op een poliklinische basis met behulp van antibiotica. Patiënten die zieker zijn, krijgen darmrust, intraveneuze (via een ader) vochttoediening en intraveneuze antibiotica en andere medicijnen. Nadat de patiënt genezen is van diverticulitis, krijgt hij nog een colonoscopie.

Prognose van aanwezige of ontstoken divertikels in dikke darm

Zodra deze divertikels zich gevormd hebben, blijven ze levenslang aanwezig. Diverticulitis keert soms terug, maar een vezelrijke voeding vermindert de kansen op een recidief. Meestal is een milde aandoening goed te behandelen. Sommige patiënten krijgen meer dan één aanval van diverticulitis, waardoor chirurgie soms nodig is.

Complicaties van divertikelaandoeningen

Mogelijk treedt een perforatie (doorboring) op die meestal, maar niet altijd, optreedt samen met acute diverticulitis. Dit leidt tot de vorming van een abces of gegeneraliseerde peritonitis. Chirurgie is vereist in deze omstandigheden. Ook fistelvorming in de blaas behoort tot de mogelijke complicaties. Hierdoor ontstaan plasproblemen, komt lucht voor in de urine of ontstaat een afscheiding. Bij herhaalde episodes van acute diverticulitis ontstaat mogelijk een obstructie van de ingewanden. Een aantal patiënten ontwikkelt voorts enorme bloedingen. In de meeste gevallen stelt de arts de oorzaak van deze bloedingen vast via een colonoscopie en soms een angiografie (radiografisch beeld van de bloedvaten), en dan weet hij deze wel te stoppen. In zeldzame gevallen is een chirurgische ingreep nodig waarbij de arts een deel van de dikke darm verwijdert. Tot slot ontstaat soms een slijmvliesontsteking in gebieden waar divertikels aanwezig zijn, waardoor bij een endoscopie het uiterlijk van een segmentale colitis ontstaat.

Lees verder

© 2017 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Diverticulose en diverticulitisVeel mensen hebben last van darmaandoeningen. Bij deze aandoening heeft men last van divertikels, meestal in de dikke da…
Dikke darm-aandoening: Diverticulose, uitstulpingen darmwandDikke darm-aandoening: Diverticulose, uitstulpingen darmwandAandoeningen van de darmen komen zeer vaak voor. De darmen behoren tot het spijsverteringsstelsel en de darmen vormen he…
Diverticulitis: een ontsteking in de darmenDiverticulitis: een ontsteking in de darmenAan de buitenkant van de dikke darm kunnen uitstulpingen ontstaan die divertikels worden genoemd. Als deze uitstulpingen…
Divertikels/diverticulitis: symptomen, diagnose, behandelingDivertikels/diverticulitis: symptomen, diagnose, behandelingKleine uitstulpingen van de darmmuur in de buikholte worden divertikels genoemd. Deze uitstulpingen komen vooral voor in…
Steken in de buik - maagstreek - rechts, midden en linksSteken in de buik - maagstreek - rechts, midden en linksVraagt ​​u zich af wat de oorzaak kan zijn van stekende pijn in de bovenbuik? In dit artikel wordt stilgesta…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 5 januari 2017
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Definition & Facts for Diverticulosis & Diverticulitis, https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/diverticulosis-diverticulitis/definition-facts
  • Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/173388-differential
  • Diverticular disease and diverticulitis – Overview, http://www.nhs.uk/conditions/Diverticular-disease-and-diverticulitis/Pages/Introduction.aspx
  • DIVERTICULAR DISEASE, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 298
  • Diverticulitis, https://medlineplus.gov/ency/article/000257.htm
  • Diverticulosis - Topic Overview, http://www.webmd.com/digestive-disorders/tc/diverticulosis-topic-overview#1
  • Diverticulosis, https://medlineplus.gov/ency/article/007668.htm

Reageer op het artikel "Divertikelaandoeningen: Diverticulose & acute diverticulitis"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Miske
Laatste update: 27-02-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Darmproblemen
Bronnen en referenties: 9
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!