InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Pyelonefritis: Ontsteking van nier(en) en nierbekken

Pyelonefritis: Ontsteking van nier(en) en nierbekken

Pyelonefritis: Ontsteking van nier(en) en nierbekken Bij pyelonefritis, een soort urineweginfectie, treedt gelijktijdig een ontsteking op van de nier en het nierbekken. Pyelonefritis is vaak het gevolg van een onbehandelde urineweginfectie en kent meestal een bacteriële oorzaak. Frequent plassen, pijn bij het plassen, bloed in de urine, koorts en misselijkheid zijn enkele veel voorkomende symptomen van de nierinfectie. De ziekte valt met antibiotica goed te behandelen, waardoor complicaties zelden optreden. Als de infectie zich echter verspreidt naar het bloed, ontstaan mogelijk ernstige problemen.

Oorzaken pyelonefritis

De bacteriën Escherichia coli (E. coli) veroorzaken meestal de ontsteking van het nierbekken en de nier (hogere urinewegen) doordat deze via de plasbuis de blaas binnenkomen. Vervolgens vinden deze via de urineleider een weg in het nierbekken. Ook virussen veroorzaken soms pyelonefritis. Meestal is een onbehandelde urineweginfectie de boosdoener van de nierinfectie.

Zwangere dames hebben een hogere kans op het ontwikkelen van pyelonefritis / Bron: PublicDomainPictures, PixabayZwangere dames hebben een hogere kans op het ontwikkelen van pyelonefritis / Bron: PublicDomainPictures, Pixabay

Risicofactoren van type urineweginfectie

Patiënten met een verzwakt immuunsysteem, zwangere vrouwen, patiënten met diabetes mellitus (suikerziekte) en patiënten met nierstenen lopen op een hoger risico op het ontwikkelen van een nierinfectie. Nier- en urineweginfecties komen vaker voor bij vrouwen, omdat hun plasbuis veel korter is dan deze van mannen. Bacteriën moeten hierdoor een kortere route afleggen om in de urinewegen terecht te komen. Daarnaast draagt een obstructie (verstopping) van de urinewegen, bijvoorbeeld als gevolg van een prostaatvergroting en een tumor in de buik- of het bekkengebied, bij aan pyelonefritis. Een langdurig geplaatste blaaskatheter en de aandoeningen vesico-ureterale reflux en primaire biliaire cirrose (galwegaandoening met verschrompeling van de lever door littekenvorming) vormen andere risicofactoren.

Symptomen: Troebele urine, pijn bij het plassen en koorts

Bij dit type urineweginfectie zijn één of beide nieren aangetast. De symptomen van pyelonefritis variëren en zijn afhankelijk van de leeftijd van een patiënt. Kinderen jonger dan twee jaar hebben mogelijk alleen maar hoge koorts zonder bijkomende symptomen. Oudere patiënten ervaren soms geen symptomen die verband houden met de urinewegen. Wel treden dan verwardheid, spraakproblemen en/of hallucinaties op. Enkele veel voorkomende symptomen van de ontsteking van de nier(en) en het nierbekken lijken op deze van een blaasontsteking (cystitis), maar zijn veelal ernstiger. Deze omvatten onder andere braken, frequent plassen (pollakisurie), koorts en rillingen, misselijkheid, pijn bij het plassen en rugpijn (aan de kant van de lies). Langdurige pyleonefritis leidt tot een schrompelnier (gekrompen niet door nierziekte).

Bloed in urine

Als de nierinfectie ernstig is, treedt bloed in de urine (hematurie) op. Dit komt vaak voor wanneer de filterfunctie van de nieren onderbroken is.

Diarree

Diarree kenmerkt zich door een waterige ontlasting, die acuut of chronisch optreedt. Acute diarree kent een duurtijd van een paar dagen en is het gevolg van de infectie, terwijl chronische diarree enkele weken aanhoudt en veelal gepaard gaat met een darmaandoening zoals coeliakie (maag- en darmproblemen na het eten van gluten) of de ziekte van Crohn (aandoening met buikpijn, diarree en gewichtsverlies).

Frequent plassen

Als de nierinfectie zich uitbreidt naar de plasbuis, gaat de patiënt frequenter urineren (pollakisurie). De plasdrang blijft aanwezig, zelfs nadat de blaas geleegd is. Dit is meestal één van de eerste tekenen van een nierinfectie.

Koorts en oncontroleerbare rillingen

Hoge koorts en/of rillingen zijn veel voorkomende symptomen van infecties geassocieerd met een hoog aantal kiemen.

Misselijkheid

Misselijkheid en braken treden mogelijk ook op als gevolg van een nierinfectie. De infectie zelf geeft een ziek gevoel in de maag. De misselijkheid is het gevolg van intense pijn, uitdroging (dehydratie), of een niet goede werking van de nieren.

Pijn in de onderbuik

Buikpijn in flank (links onderaan) is gerelateerd aan een nierinfectie, die niet alleen buikpijn veroorzaakt, maar ook pijn geeft tijdens het urineren. Een acute buik is hierbij mogelijk, waarbij plots ernstige buikpijn aanwezig is.

Pijnlijk urineren

Dysurie - ook wel bekend als pijnlijk urineren - is een vroeg teken van een urineweginfectie. Dysurie leidt tot een gevoel van pijn, ongemak, of geeft een branderig gevoel bij het plassen. Het is belangrijk om medische hulp bij dysurie in te schakelen, aangezien dit tal van verschillende oorzaken kent.

Rugpijn

Pijn in de rug of pijn in de flank is het gevolg van een nierinfectie en vindt veelal plaats in de buurt van waar de nieren liggen. Als de pijn niet verdwijnt (zelfs na het nemen van pijnstillers) is medische hulp vereist.

Troebele urine

Gezonde urine is helder en lichtgeel van kleur. Ongezonde urine heeft een troebel, wazig, of melkachtig uiterlijk (troebele urine) en kent tevens een visachtige geur (stinkende urine). Seksueel overdraagbare aandoeningen, uitdroging, infecties of ziekten die diverse lichaamssystemen aantasten, zijn hiervan mogelijk de oorzaak. Pyurie (pus in de urine) komt eveneens tot stand bij pyelonefritis.

Veel plassen

Ook andere plasproblemen komen voor en dan vooral bij de chronische vorm. Zo moet de patiënt overmatig grote hoeveelheden urineren, wat gekend is als 'polyurie'.

Vermoeidheid

Wanneer het lichaam een infectie bestrijdt, voelt de patiënt zich vermoeid of heeft hij weinig energie.

Diagnose en onderzoeken

Diagnostisch onderzoek

De arts voert een grondig lichamelijk onderzoek uit om de oorzaak van de nierinfectie te achterhalen. Hij detecteert mogelijk gezwollen nieren bij de patiënt. De arts voert tevens een urineonderzoek en bloedonderzoek uit. Beeldvormende onderzoeken zet hij eveneens in, zoals een CT-scan (om gedetailleerde van de nieren en blaas te krijgen) en een echografie van de nieren (om nierstenen of andere obstakels te detecteren). Bij mannen vindt mogelijk een digitaal rectaal onderzoek plaats.

Differentiële diagnose

Volgende aandoeningen verwart de arts wel eens met pyelonefritis omdat het klinisch beeld van deze aandoeningen de symptomenreeks van pyelonefritis nabootst:

Behandeling nierinfectie via antibiotica

De behandeling van pyelonefritis bestaat uit een antibioticakuur van enkele weken. Indien nodig gebeurt de behandeling intraveneus (via een ader) waarbij een ziekenhuisopname vereist is. Dit gebeurt voornamelijk wanneer de patiënt overvloedig moet braken. Een urinewegobstructie vereist voorts veelal een chirurgische behandeling.

Complicaties ontsteking nier(en) en nierbekken

De meeste patiënten met pyelonefritis hebben geen complicaties wanneer ze tijdig en op een correcte wijze antibiotica innemen. In zeldzame gevallen resulteert pyelonefritis in permanente littekens op de nieren, wat leidt tot een chronische nierziekte, een hoge bloeddruk (hypertensie) en nierfalen. Deze problemen komen meestal voor bij patiënten met een structureel probleem in de urinewegen, een nierziekte door andere oorzaken, of herhaalde episodes van pyelonefritis. Verder breidt een nierinfectie zich mogelijk uit naar de bloedbaan, wat in medische termen gekend is als sepsis. Dit komt echter slechts zelden voor. Een verminderde nierfunctie of nierschade resulteert mogelijk in acuut of chronisch nierfalen. Bij zwangere vrouwen verhoogt tot slot het risico op een vroeggeboorte.

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Nierbekkenontsteking: symptomen, diagnose en behandelingNierbekkenontsteking: symptomen, diagnose en behandelingEen nierbekkenontsteking treedt vooral op bij jongvolwassenen en personen van middelbare leeftijd. Officieel heet deze a…
Nierbekkenontsteking: pijn in onderrug, misselijk, verwardNierbekkenontsteking: pijn in onderrug, misselijk, verwardEen nierbekkenontsteking of pyelonefritis is een bacteriële infectie van een of van beide nierbekkens. Een nierbekken is…
Waternier of zaknier, symptomen en behandelingWaternier of zaknier, symptomen en behandelingEen waternier wordt ook wel zaknier, nierstuwing of hydronefrose genoemd. Dit is een gevolg van een onderliggende aandoe…
Hydronefrose: symptomen, diagnose, behandeling en oorzaakHydronefrose: symptomen, diagnose, behandeling en oorzaakAls er sprake is van hydronefrose lopen de nieren vol urine. Dat komt vaak door een verstopping in de urinewegen. Hierdo…
Pijn aan de nieren: oorzaken en symptomen van nierpijnPijn aan de nieren: oorzaken en symptomen van nierpijnPijn aan de nieren of nierpijn verwijst naar pijn in de nierstreek. Het gaat bij pijn aan de nieren om pijn als gevolg v…
Bronnen en referenties
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 9 december 2016
  • Kidney Infection (Pyelonephritis), https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/kidney-disease/pyelonephritis-kidney-infection/Pages/index.aspx, geraadpleegd op 9 december 2016
  • Nierbekkenontsteking, https://www.gezondheidsplein.nl/aandoeningen/nierbekkenontsteking/item37392, geraadpleegd op 9 december 2016
  • Pyelonefritis (kidney infection): Causes, symptoms, and treatment, http://www.belmarrahealth.com/pyelonephritis-kidney-infection-causes-symptoms-treatment/, geraadpleegd op 9 december 2016
  • Pyelonephritis | Definition & Patient Education Healthline, http://www.healthline.com/health/pyelonephritis, geraadpleegd op 9 december 2016
  • Pyelonephritis, http://patient.info/doctor/pyelonephritis, geraadpleegd op 9 december 2016
  • Afbeelding bron 1: PublicDomainPictures, Pixabay

Reageer op het artikel "Pyelonefritis: Ontsteking van nier(en) en nierbekken"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 22-03-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Nieraandoeningen
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!