InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Nierstenen: symptomen, oorzaak, behandeling en verwijderen

Nierstenen: symptomen, oorzaak, behandeling en verwijderen

Nierstenen: symptomen, oorzaak, behandeling en verwijderen Nierstenen: symptomen, oorzaak en behandeling. De nieren verwijderen afvalstoffen uit het lichaam. Als de urine verzadigd is van afvalstoffen, dan kunnen deze kristalliseren waardoor nierstenen ontstaan. Het kan jaren duren voordat nierstenen tot klachten leiden, want aanvankelijk zijn deze stenen zeer klein. Doch ze kunnen geleidelijk uitgroeien tot kastanje-grootte. Kleine nierstenen kunnen ongemerkt met de urine worden uitgeplast. Grotere stenen kunnen voor problemen zorgen. Behandeling van nierstenen is niet altijd nodig, zeker niet als de steen geen pijn of infecties veroorzaakt en de nierfunctie er niet onder lijdt. Als een niersteen verwijderd moet worden, gaat de uroloog bepalen welke techniek daarvoor het meest geschikt is. Het risico op nierstenen kun je onder meer verkleinen door een dieet te kiezen met weinig zout en dierlijke eiwitten.

Nierstenen symptomen


Functie van de nieren

De nieren werken als een filter voor het bloed, ze produceren urine en ze verwijderen afvalstoffen uit het lichaam. Ook regelen de nieren de vocht- en zoutbalans in het lichaam. Voorts maken de nieren bepaalde hormonen aan, zoals renine een hormoon dat een rol speelt bij het regelen van de bloeddruk en erytropoëtine, hetgeen de aanmaak van rode bloedlichaampjes (erytrocyten) stimuleert.

Nierstenen

De nieren verwijderen afvalstoffen uit het lichaam worden. Als de urine verzadigd is van afvalstoffen, dan kunnen deze kristalliseren waardoor nierstenen ontstaan. Het kan jaren duren voordat nierstenen tot klachten leiden, want aanvankelijk zijn deze stenen zeer klein, kleiner dan een korrel zand. Doch ze kunnen geleidelijk uitgroeien tot kastanje-grootte. De grootte van de steen is niet zozeer van belang, wel de plek waar zij is gevestigd.

Wanneer de steen in de nier is gelokaliseerd, veroorzaakt het zelden problemen. Maar een niersteen die losraakt en die in de urineleider (de buis tussen de nieren en de blaas) terechtkomt, fungeert als een dam. Als de nieren blijven functioneren en urine produceren, dan ontstaat achter de steen drukopbouw en dit zorgt ervoor dat de nieren opzwellen. Deze druk veroorzaakt heftige pijn, maar het helpt ook om de stenen door de urineleider te drukken. Wanneer de steen de blaas bereikt, dan wordt de obstructie in de urineleider opgeheven en zijn de symptomen van een niersteen opgelost.

Kleine stenen kunnen de nier verlaten en via de urinewegen op natuurlijke wijze worden uitgescheiden bij het urineren. Wat grotere stenen blijven of in de nier zitten, of komen in de urineleider terecht. Dit kan zoals gezegd hevige pijn veroorzaken. Een steen in de nier doet normaal gesproken geen pijn, maar het draagt wel het risico met zich mee op ontsteking.

Wie loopt een risico op nierstenen en hoe vaak komt het voor?

Naar schatting heeft 5 tot 10% van de bevolking heeft ooit één of meer manifestaties van urinestenen gehad. Mannen hebben twee tot drie keer meer kan op nierstenen dan vrouwen. Nierstenen zijn niet aan een bepaalde leeftijd gebonden, doch er is een piek op middelbare leeftijd. Kinderen en adolescenten hebben zelden een urinesteen

Een persoon die een eerstegraads familielid met een urinesteen heeft, loopt een tweemaal zo grote kans om een urinesteen te krijgen als anderen. Ongeveer 50% van de patiënten krijgt binnen tien jaar na de eerste aanval een tweede aanval en ongeveer 75% van de patiënten krijgt binnen vijfentwintig jaar een tweede aanval. Er is niets bekend over welke factoren bijdragen aan een recidief.

De mogelijke oorzaken van nierstenen

Risicofactoren op het ontwikkelen nierstenen zijn:
  • Oververzadiging van kristallen: a) te veel calciumuitscheiding in de urine; b) te veel oxalaatuitscheiding in de urine; c) te veel uitscheiding van urinezuur met de urine.
  • Te weinig citraatuitscheiding: citraat is een belangrijke remmer van kristalvorming.
  • Lage zuurgraad van de urine.
  • Te weinig drinken hetgeen leidt tot een verhoging van de concentraties van kristallen in de urine, met een verhoogd risico op kristalvorming.
  • Te hard werkende bijschildklier.
  • Urineweginfecties kunnen steenafzetting bevorderen.
  • Een grote hoeveelheid urinezuur in de urine kan ook tot de vorming van nierstenen leiden. Een teveel aan urinezuur kan veroorzaakt worden door de consumptie van bepaalde soorten vlees, zeevruchten, orgaanvlees, linzen, gevogelte. Er zijn echter ook mensen die van nature te veel urinezuur aanmaken.

Verschijnselen en symptomen van nierstenen

Zoals gezegd kunnen kleine nierstenen ongemerkt met de urine worden uitgeplast. Grotere stenen die vast komen te zitten in de urineleider kunnen pijnkrampen veroorzaken hetgeen koliekpijn wordt genoemd. De symptomen van een urinesteenaanval zijn:
  • Koliekpijn: krampende pijn van wisselende intensiteit; deze hevige aanvalsgewijze pijn manifesteert zich in de rug en kan uitstralen naar onderbuik, zijkant van de buik en lies;
  • De pijn gaat gepaard met bewegingsdrang.
  • Misselijkheid en braken.
  • Hevig transpireren, koorts of zelfs flauwvallen.
  • Bloed in de urine.
  • Frequent en pijnlijk urineren, of gevoel van aandrang.

Urinestenen kunnen symptoomloos blijven. Asymptomatische urinestenen zijn dikwijls onschuldig en behoeven alleen behandeling als ze groeien.

De kans dat een steen tijdens of binnen 2 maanden na de aanval spontaan wordt geloosd is zo'n 85-95%. Normaliter verlaat de steen het lichaam niet tijdens de aanval maar in de pijnvrije fase, dat wil zeggen binnen enkele dagen tot weken.

Behandeling van nierstenen

Behandeling van nierstenen is niet altijd noodzakelijk, zeker niet als de steen geen pijn of infecties veroorzaakt en de nierfunctie er niet onder lijdt. Meestal is in de volgende gevallen wel een behandeling nodig:
  • Wanneer stenen ervoor zorgen dat de urine niet goed kan worden afgevoerd;
  • wanneer de stenen pijnklachten veroorzaken;
  • wanneer de stenen een urineweginfectie veroorzaken; of
  • wanneer de stenen snel in grootte toenemen.

Vrouwen lopen meer kans op urineweginfecties
Ofschoon mannen veel meer kans lopen op nierstenen dan vrouwen, hebben vrouwen meer dan twee keer zoveel kans op urineweginfecties als gevolg van nierstenen. Dit blijkt uit onderzoek dat werd geleid door het Henry Ford Hospital in Detroit, Michigan. (Bron: www.medindia.net, 27 september 2012.)

Als een niersteen verwijderd moet worden, gaat de uroloog bepalen welke techniek hij daarvoor inzet:
  • De niersteenvergruizer (ESWL): dit is een apparaat dat door middel van schokgolven energie opwekt. Door de energie te concentreren ter plaatse van de steen, wordt deze vergruisd tot kleine fragmenten. Deze fragmenten kunnen worden uitgeplast langs de natuurlijke weg. De schokgolven vormen geen gevaar voor het omringende weefsel.
  • Operatieve behandelingen waarbij de steen wordt weggesneden. Het betreft een 'open chirurgische methode', waarbij een grote operatiewond wordt gemaakt om de nier vrij te leggen en de steen te verwijderen.
  • Ureterorenoscopie (URS): de uroloog een dun kijkbuisje (ureterorenoscoop) via de plasbuis en blaas in de urineleider waar de niersteen zich bevindt. Met een laserstraal wordt de steen dan in stukjes geschoten.Deze stukjes kunnen worden uitgeplast langs de natuurlijke weg.
  • Percutane NefroLitholapaxie (PNL): De steen wordt verwijderd met behulp van een bepaalde operatietechniek. Percutaan betekent door de huid: de nier wordt door de huid heen aangeprikt met behulp van een naald, waarna een hol buisje met een diameter van ongeveer één centimeter in de nier wordt gebracht. Via dit buisje kan de steen met behulp van speciale instrumenten verwijderd worden.

Lees verder

© 2010 - 2014 Tartuffel, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde links
Nierstenen symptomen.
Gerelateerde artikelen
Aandoeningen: nierstenen, nefrolithiasisEr zijn veel mensen die wel eens last hebben van nierstenen. Het hebben van nierstenen wil niet altijd zeggen dat men oo…
Nierstenen, hoe kom je er vanaf?Nierstenen, hoe kom je er vanaf?Nierstenen kunnen voor behoorlijk wat pijn zorgen tijdens het plassen, maar ook in het dagelijkse leven. Wanneer nierste…
Hematurie: bloed in de urineHematurie: bloed in de urineBloed in het urine wordt ook wel hematurie genoemd. Hematurie kan een aanduiding zijn voor veel verschillende aandoening…
Niersteenaanval: symptomen, diagnose, behandeling, prognoseNiersteenaanval: symptomen, diagnose, behandeling, prognoseNormaal worden afvalstoffen door het lichaam afgevoerd via de urine. Dat is niet altijd het geval waardoor een niersteen…
De geneeskracht van boomhortensiaDe geneeskracht van boomhortensiaEen hortensia is een veel geziene plant in tuinen. Hij krijgt mooie, grote, bolvormige bloemen. Het is een grote struik…
Bronnen en referenties
  • http://www.nvn.nl/Nierziekten-en-behandeling/De-nieren/De-functie-van-de-nieren
  • http://www.slingeland.nl/diverse_detail.php?category_id=112&nieuws_id=699
  • http://www.emedicinehealth.com
  • http://nhg.artsennet.nl/kenniscentrum/k_richtlijnen/k_nhgstandaarden/NHGStandaard/M63_std.htm
  • http://www.lumc.nl/home/0001/12556/19997/80327021444441#n5
  • http://www.zaansmedischcentrum.nl/site/internet/patientenvoorlichting/urologie/1059.asp
  • http://www.sintlucasandreasziekenhuis.nl/smartsite.dws?ch=&id=20971
  • http://www.urolog.nl/urolog/php/patients.php?doc=fol_percutane-niersteenverw&&lng=nl

Reageer op het artikel "Nierstenen: symptomen, oorzaak, behandeling en verwijderen"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Edwin, 07-09-2014 09:20 #3
Hieronder een beschrijving hoe ik het meemaakte, alle verantwoording voor eventuele opvolging van acties ligt geheel bij de lezerů Eerste verschijnselen:
Pijn in rechterflank/ onderbuik ter hoogte van de navel. Zweetaanval (koud zeet) en beginnende braakneigingen. Diclofenac 100 mg hielp goed tegen de pijn (na een half uur) maar pas op voor darmklachten. (Misschien beter zetpil) Geen koud drinken nemen, warm drinken (niet teveel vanwege uitlokken van kramaanvallen). Als aan het begin de steen nog hoog zit, voel je dat bij traplopen. Als na een week (of soms langer) de steen wat zakt, kan dit bloedingen veroorzaken (soms zelfs geheel rood, niet schrikken). Wel contact houden met arts voor overleg. 20 jaar geleden en nu ben ik erg geholpen geweest door na enkele weken (als de steen richting blaas gaat) 20 km te fietsen op een renfiets of mountainbike.
Dat is dus EEN rit van 20 km. Het lijkt misschien ver als je nooit fietst, maar hierdoor voel je de volgende dagen een licht branderig gevoel, en met een beetje geluk komt de steen er daarna vanzelf uit (bij mij 5 mm). Ben niet te bang voor het uitplassen zelf. Het is natuurlijk niet leuk, maar het valt reuze mee. Als je de kramppijnen hebt gehad toen de steen nog hoger zat, dan is dit "a piece of cake". Soms kunnen er ook zwarte deeltjes meekomen, waar bij beetpakken niets meer van overblijft, dat is (naar mijn mening) gestold bloed van de eerdere (nogal heftige) bloeding. Genoeg drinken helpt stenen te voorkomen. Vraag eventueel aan de specialist of hij een indruk heeft waar de steen door is opgebouwd. Ook in de zomer oppassen met heftige inspanningen en te weinig drinken. Dit kan ook een oorzaak zijn van steenvorming. Tamsulosine 0,4 mg wordt soms voorgeschreven om de leidingen wat ruimer te houden. Ik nam er één per dag in de morgen. Diclofenac 100 mg nam ik als het echt nodig was. Soms de spoed van het ziekenhuis snachts aan de telefoon gehad, omdat ik dacht dat het niet ging helpen, maar uiteindelijk begint het langzaam te werken. Geef het een uurtje de tijd als je ze normaal via de mond hebt ingenomen. Probeer (ook al is dat heel lastig) te ontspannen, dat helpt soms ook om de krampen lichter te maken.
Sterkte en succes.
Bij mij duurde alles ongeveer een maand, vanaf de eerste klacht totdat de steen er op natuurlijke wijze uit kwam. De eerste weken zijn het zwaarst (als de steen nog hoog zit). Daarna valt het mee, alleen de eetlust en drinklust wil weleens minder worden. Blijf wel bewegen, wandelen, fietsen, autorijden. Bij autorijden krijg je weleens flankpijn. De steen is er op dit moment 2 dagen uit, en de klachten zijn eigenlijk meteen allemaal weg.
Er is dus hoop. Succes en sterkte.

Hans, 29-10-2013 13:45 #2
Tinteling of zenuwsteken door het hele lichaam, kan dat op een nieraandoening duiden?

Van Rooy Jan, 28-02-2012 09:07 #1
Ze hebben bij mij via urs een steen verwijderd en een stend gestoken. De stand moest normaal een week blijven zitten maar na 3 dagen is hem verwijderd omdat ik telkens ik ging plassen een niercrisis kreeg pijn was niet uit te houden.
Na een week mocht ik naar huis maar snachts kreeg ik een koorts aanval van 39.5graden
met als gevolg terug int ziekenhuis waar ik nu nog verblijf en steeds maar de pijn in de nier blijf behouden. Wat kan daar een oorzaak van zijn.

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Nieraandoeningen
Bronnen en referenties: 8
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!