Achloorhydrie: Afwezig zoutzuur in maag met vitaminetekorten

Achloorhydrie: Afwezig zoutzuur in maag met vitaminetekorten Achloorhydrie is een aandoening waarbij zoutzuur in de maag afwezig is of waarbij dit minder wordt afgescheiden. Zoutzuur - een belangrijk bestanddeel van maagzuur - is belangrijk voor het immuunsysteem en voor een goede vertering van voedsel. De maagaandoening kent tal van oorzaken zoals bijvoorbeeld een maagontsteking of medicatiegebruik. Veelal komen symptomen niet tot stand, maar sommige patiënten lijden aan diverse vitamine- en mineralentekorten wat zich uit in bijvoorbeeld diarree, broze nagels en haaruitval. De arts behandelt de onderliggende oorzaak en zet soms bijkomende supplementen in om het tekort recht te zetten. De vooruitzichten zijn afhankelijk van de onderliggende etiologie, al krijgen patiënten met achloorhydrie wel sneller te maken met maagkanker.

Epidemiologie maagaandoening

Vooral ouderen krijgen te maken met achloorhydrie. Circa twee op de tien vijftigplussers lijdt aan de aandoening, terwijl de ziekte bij bijna zeven op de tien tachtigplussers optreedt. De prevalentie van de maagaandoening bedraagt 1 tot 4,7 procent. Mannen en vrouwen zijn verder even vaak aangetast.

Chronisch alcoholmisbruik leidt mogelijk tot achloorhydrie / Bron: Jarmoluk, PixabayChronisch alcoholmisbruik leidt mogelijk tot achloorhydrie / Bron: Jarmoluk, Pixabay

Oorzaken van achloorhydrie

Pepsine is een enzym dat zich in maagsap bevindt. Dit enzym splitst de eerste eiwitten in de maag bij de vertering. Het splitsen van de eiwitten gebeurt het beste bij een zuurtegraad (pH) die lager is dan 3,5. Bij achloorhydrie is zoutzuur in de maag afwezig. De pH behoudt bijgevolg niet het gewenste niveau, waardoor pepsine wordt geïnactiveerd (onwerkzaam is gemaakt).

Achloorhydrie komt tot stand door diverse mogelijke aandoeningen:
  • atrofische gastritis: een ontsteking van het maagslijmvlies waarbij de maagklieren afsterven, leidt mogelijk tot achloorhydrie. Maagatrofie is aanwezig bij ongeveer 15% van de ouderen en vaak is deze het gevolg van een infectie met de bacterie Helicobacter pylori.
  • auto-immuunziekten: Sommige auto-immuunziekten tasten de productie van maagzuur aan.
  • candidiasis (spruw)
  • chirurgie: Operaties voor gewichtsverlies, inclusief een maag-bypass-operatie, wijzigen de manier waarop het lichaam met voedsel omgaat. Vaak leidt dit tot een afname van het maagzuur.
  • chronisch alcoholisme
  • chronische nefritis (nierontsteking)
  • een H. pylori-infectie: Een Helicobacter pylori-infectie veroorzaakt maagzweren. Onbehandeld vermindert hierdoor de maagzuurproductie.
  • het Sjögren-syndroom: Het Sjögren-syndroom is een auto-immuunziekte die veel enzymen vernietigt die verantwoordelijk zijn voor de productie van vocht in het lichaam. Droge ogen, een droge mond en een droge keel zijn kenmerkend.
  • hypothyreoïdie: vertraagde werking van de schildklier; hierdoor is de stofwisseling vertraagd, wat leidt tot een afname van de maagzuurproductie
  • maagkanker: Maagkanker is in verband gebracht met achloorhydrie. Achloorhydrie verergert bovendien door radiotherapie.
  • maagpoliepen (goedaardige gezwellen op het maagslijmvlies)
  • medicijnen: Het overmatig gebruik van maagzuurremmers of protonpompremmers (medicijnen die het maagzuur verminderen) (PPI’s) die maagzuur en zure reflux verminderen, leiden soms tot achloorhydrie.
  • parasitaire besmetting
  • pellagra (vorm van ondervoeding met tekort aan niacine)
  • pernicieuze anemie: Bij pernicieuze anemie richten antistoffen zich tegen pariëtale cellen in het slijmvlies van de maag, die maagzuur afscheiden. De binding van de antilichamen leidt tot de malabsorptie (problemen met de opname van voedingsstoffen) van vitamine B12 met een vitamine B12-tekort als gevolg.
  • tuberculose: bacteriële infectie met longproblemen
  • verhoogde gastrineniveaus in het bloed (hypergastrinemie)
  • ziekte van Ménétrier (hyperplasie van slijmcellen in de maag met buikpijn en zwelling van de benen)

Symptomen: Mineralen- en vitaminetekorten

Meestal is achloorhydrie asymptomatisch. De meeste symptomatische patiënten zijn ouderen. Hierbij komen tekenen tot uiting van een tekort aan:

Dit uit zich in volgende variabele symptomen:

Diagnose en onderzoeken

Het diagnosticeren van achloorhydrie bestaat uit het doorlopen van de medische geschiedenis van de patiënt om eventuele bestaande aandoeningen te identificeren. Daarnaast zijn volgende onderzoeken inzetbaar: een bloedonderzoek, een intragastrische pH-meting, een maagbiopsie en een maagzuurafscheidingstest. Voor het opsporen van H. pylori gebruikt de arts een ureumademtest, een snelle ureasetest en een ontlasting-antigeentest. Ook een moleculaire test is beschikbaar.

Behandeling van afwezig zoutzuur in maag

Professionele medische behandeling

De arts behandelt de oorzaak van achloorhydrie
  • bacteriële overgroei: antibiotica
  • chirurgie: vooral de behandeling van carcinoïde tumoren het carcinoïd syndroom: afscheiding van serotonine in het lichaam)
  • H. pylori-infectie: antibiotica
  • overmatig gebruik van medicatie: stopzetting van het medicijn
  • pernicieuze anemie: vitamine B12-injecties
  • vitaminesupplementen bij vitaminetekorten
  • zoutzuursupplementen

Natuurlijke remedies voor achloorhydrie

Een aantal natuurlijke middelen zijn bekend voor achloorhydrie. Het verdient echter de aanbeveling om deze steeds met een arts te bespreken alvorens de middelen toe te passen. Enkele voorbeelden hiervan zijn vitamine B-supplementen, glutamine, pepermunt en gemberthee.

Prognose bij tekort aan zoutzuur

In de medische literatuur is anno februari 2018 weinig bekend over de prognose van achloorhydrie. Het is eveneens moeilijk om de vooruitzichten te bepalen daar de oorzaken erg divers zijn. Wel zou de aandoening mogelijk het risico op een gastrisch adenocarcinoom en maagcarcinoïdtumor verhogen. Naast een verhoogd risico op maagkanker, komen soms ook een Barrett-slokdarm of een bacteriële overgroei in de maag tot stand.

Lees verder

© 2018 - 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Achloorhydrie, geen zoutzuur in de maagAchloorhydrie, geen zoutzuur in de maagIn de maag bevinden zich de maagsappen. Dit is het maagzuur met onder andere zoutzuur. Het slijmvlies van de maagwand ma…
Symptomen Vitamine B12 tekortSymptomen Vitamine B12 tekortWat zijn de symptomen bij een vitamine B12 tekort? Vitamines spelen een belangrijke rol in onze leven. Welke vitamine pr…
Neurologische verschijnselen door vitaminedeficiëntiesVitaminedeficiënties komen regelmatig voor en kunnen een verscheidenheid aan neurologische aandoeningen veroorzaken. Dez…
Vitamine B12-tekort: symptomen, oorzaak en behandelingVitamine B12-tekort: symptomen, oorzaak en behandelingVeel mensen hebben een vitamine B12-tekort zonder dat ze het weten. Een vitamine B12-tekort kan aanleiding geven tot een…

Zure smaak in de mond: oorzaken van een vieze zure mondsmaakZure smaak in de mond: oorzaken van een vieze zure mondsmaakEen zure smaak in de mond is een nare klacht. Een zure smaak in de mond kent meerdere mogelijke oorzaken, variërend van…
Oraal allergiesyndroom: Symptomen aan mond na eten voedingOraal allergiesyndroom: Symptomen aan mond na eten voedingHet oraal allergiesyndroom is een allergische reactie in de mond veroorzaakt na het eten van bepaalde rauwe groenten en…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 23 februari 2018:
  • Achlorhydria (No Stomach Acid): Causes, Symptoms and Treatment, https://www.belmarrahealth.com/achlorhydria-no-stomach-acid-causes-symptoms-treatment/
  • Achlorhydria, https://en.wikipedia.org/wiki/Achlorhydria
  • Achlorhydria, https://www.slideshare.net/sohelrana370/achlorhydria
  • Achlorhydrria, http://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/871
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Afbeelding bron 1: Jarmoluk, Pixabay

Reageer op het artikel "Achloorhydrie: Afwezig zoutzuur in maag met vitaminetekorten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 19-05-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Maagaandoeningen
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!