InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Bijwerkingen bij langdurig gebruik van corticosteroïden

Bijwerkingen bij langdurig gebruik van corticosteroïden

Bijwerkingen bij langdurig gebruik van corticosteroïden Corticosteroïden zijn krachtige medicijnen die een ontsteking remmen (glucocorticosteroïden) of hormonen vervangen (mineralocorticoïden). Ze zijn een door de mens geproduceerde versie van het hormoon cortisol dat de bijnieren normaal aanmaken. De arts zet deze medicatie in bij verschillende medische aandoeningen, zoals onder andere reumatoïde artritis, astma en eczeem. De geneesmiddelen zijn verkrijgbaar in tabletvorm, als een injectie, in inhalatievorm (inademing), een neusspray, een zalf, een lotion, een crème of een oplossing. Door langdurige steroïdetherapie, verhoogt het risico op bijwerkingen en tijdelijke of aanhoudende gezondheidsproblemen aan bijna elke lichaamsstructuur. De arts schrijft daarom steeds een zo laag mogelijke effectieve dosis voor en probeert ook steeds te zorgen voor een zo kort mogelijke behandelingsduur om de kans op bijwerkingen te minimaliseren.

Voorbeelden van corticosteroïden

De voorgeschreven geneesmiddelen zijn:
  • Acticort / Aristocort / Cortef (hydrocortison)
  • Celestone (betamethason)
  • Cortone (cortisonacetaat)
  • Decadron / Hexadrol (dexamethason)
  • Deltason / Sterapred (prednison)
  • Medrol (methylprednisolon)
  • Prelone (prednisolon)

De arts zet mogelijk steroïden in voor de behandeling van netelroos / Bron: Hans, PixabayDe arts zet mogelijk steroïden in voor de behandeling van netelroos / Bron: Hans, Pixabay

Toepassingen van krachtige ontstekingsremmers

De arts schrijft corticosteroïden voor voor de therapeutische vervanging van endocriene tekorten, maar daarnaast zet hij eveneens corticosteroïden in voor de behandeling van vele niet-endocriene aandoeningen.

Veel voorkomende therapeutische toepassingen van corticosteroïden zijn:

Mogelijk ervaart de patiënt een wazig gezichtsvermogen door het langdurig gebruik van corticosteroïden / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)Mogelijk ervaart de patiënt een wazig gezichtsvermogen door het langdurig gebruik van corticosteroïden / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)

Bijwerkingen van therapie met steroïden

Het kortdurend gebruik (bijvoorbeeld voor acuut astma) van corticosteroïden heeft slechts een klein risico op significante bijwerkingen. Het gevaar schuilt in het langdurig innemen van steroïden. In het algemeen zal een behandeling van drie weken of minder, of een dosis prednisolon van minder dan vijf mg per dag, niet leiden tot een significante langdurige onderdrukking van de normale bijnierwerking (bijniersuppressie). Langdurige therapie met synthetische of natuurlijke steroïden zal het Cushing-syndroom (aandoening met te veel cortisol in het lichaam) nabootsen.

Ernstige bijwerkingen van corticosteroïdtherapie

De arts moet steeds kritisch kijken naar het medicatiegebruik / Bron: Stevepb, PixabayDe arts moet steeds kritisch kijken naar het medicatiegebruik / Bron: Stevepb, Pixabay

Behandeling en opvolging bij lange inname van medicatie

Op lange termijn zijn veel van de symptomen dermate ernstig dat de arts de behoefte aan hooggedoseerde steroïden bij de patiënt voortdurend en kritisch moet beoordelen. De arts moet steeds steroïde-sparende middelen (bijvoorbeeld azathioprine) overwegen en screening. Verder adviseert hij bij langdurige therapie preventief een behandeling met statines (geneesmiddelen voor de behandeling van osteoporose). Nieuwe gerichte biologische therapieën voor inflammatoire aandoeningen kunnen de incidentie van steroïde-geïnduceerde bijniersuppressie verminderen.

Tips voor patiënten en artsen bij langdurig gebruik van corticosteroïden

Alle patiënten die steroïden krijgen, moeten een 'steroïde kaart' dragen. Langdurige corticosteroïden mag de patiënt nooit plotseling stopzetten. De patiënt moet de doses zeer geleidelijk verlagen. De patiënt moet in overleg met de arts de doses verhogen in tijden van een ziekte die gepaard gaat met koorts, een ongeval en stress. Tijdens deze tijden moet de patiënt mogelijk dubbele doses innemen. Andere artsen, anesthesisten en tandartsen moeten verder op de hoogte zijn van de behandeling met corticosteroïden. Patiënten moeten ook worden geïnformeerd over mogelijke bijwerkingen en al deze informatie.

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Bijwerkingen van PrednisonPrednison wordt als medicijn voorgeschreven aan personen met bepaalde ontstekingsreacties, bepaalde vormen van bloedkank…
Bijwerkingen van ontstekingsremmers (corticosteroïden)Bijwerkingen van ontstekingsremmers (corticosteroïden)Personen met een chronische longziekte krijgen vaak ontstekingsremmers (corticosteroïden) voorgeschreven. Meestal in inh…
Bijwerkingen RitalinBijwerkingen RitalinHet medicijn Ritalin wordt vaak voorgeschreven bij gedragsstoornissen, zoals ADHD. Ritalen heeft een aantal bijwerkingen…
Aandoening: AstmaAandoening: AstmaAstma is een chronische ziekte, en is een ontsteking aan de luchtwegen. Als mensen astma hebben worden ze kortademig en…
Bijwerkingen van de pil LovetteBijwerkingen van de pil LovetteÉén van de populairste anticonceptiepillen is de Lovette. De Lovette is een combinatiepil en een lichte pil. Ondanks het…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipartVectors, Pixabay
  • Geraadpleegd op 31 maart 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Corticosteroid Adverse Effects, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK531462/
  • Corticosteroïden: Medicatie om ontsteking te verminderen, https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/diversen/172308-corticosteroiden-medicatie-om-ontsteking-te-verminderen.html
  • Effects of corticosteroids, https://www.hse.ie/eng/health/az/c/corticosteroids/effects-of-corticosteroids.html
  • Long-Term Effects of Corticosteroids, https://medshadow.org/resource/long-term-effects-of-corticosteroids/
  • Uses and problems of therapeutic steroid therapy, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 1015-1016
  • Afbeelding bron 1: Hans, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 3: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Bijwerkingen bij langdurig gebruik van corticosteroïden"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 19-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Klassen geneesmiddelen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!