Pijn linkerbovenbuik, onder de ribben: pijn links bovenbuik

Buikpijn is een van de meest voorkomende klachten waarvoor mensen naar de huisarts gaan. Dat geldt ook voor pijn in de linkerbovenbuik, onder de ribben. De pijn kan onder andere drukkend, dof, knagend, zeurend, scherp of stekend zijn. Dit symptoom is echter niet-specifiek, wat betekent dat het optreedt bij een breed scala aan aandoeningen die uiteenlopen van licht tot levensbedreigend. Artsen verkleinen de lijst met mogelijke oorzaken door de locatie van de pijn in aanmerking te nemen. Pijn in de linkerbovenbuik kan optreden bij vele aandoeningen die een verscheidenheid aan organen beïnvloeden, waaronder de maag, dikke darm, milt, alvleesklier, nieren, longen en hart. De timing en de aard van de pijn, de bijbehorende symptomen, bevindingen van lichamelijk onderzoek en de resultaten van laboratorium- en beeldvormingsonderzoek helpen de arts om de oorzaak van de pijn te achterhalen.

Pijn in linkerbovenbuik onder de ribben
Levensbedreigende oorzaken pijn in linkerbovenbuik
Hartaanval
Angina pectoris
Pericarditis
Spijsverteringsoorzaken van pijn in linkerbovenbuik
Vastzittend gas in de darmen
Obstipatie
Maagzuur
Gastro-oesofageale refluxziekte (GERD)
Prikkelbare darm syndroom (PDS)
Inflammatoire darmaandoeningen
Nierstenen
Pancreatitis of alvleesklierontsteking
Vergrote milt
Andere oorzaken pijn onder de ribben linksboven
Longontsteking
Pleuris
Klaplong
Costochondritis
Syndroom van Tietze
Gebroken of gekneusde ribben
Ontstoken, gekneusde of gescheurde tussenribspieren
Endocarditis
Appendicitis of blindedarmontsteking
Alarmsymptomen
Onderzoek en diagnose
Behandeling van pijn in de linkerbovenbuik onder de ribben

Buikpijn / Bron: Leszek Glasner/Shutterstock.com

Pijn in linkerbovenbuik onder de ribben

Pijn in je linkerbovenbuik onder je ribben kan verschillende oorzaken hebben, omdat er verschillende belangrijke organen in dit gebied zijn, waaronder:

milt
maag
pancreas of alvleesklier (een deel ervan)
linker nier (achter de andere organen) en linkerbijnier
bovenste gedeelte van de dikke darm (colon).
een klein deel van je lever (het meeste is aan de rechterkant)
huid en zenuwen in dat gebied

Sommige van deze oorzaken kunnen uitstekend thuis worden behandeld, maar andere oorzaken kunnen levensbedreigend zijn. Om deze reden is het belangrijk dat je contact opneemt met je huisarts als de pijn die ervaart onverklaard, aanhoudend of ernstig is.

Ontstaan van een hartaanval / Bron: Alila Medical Media/Shutterstock.com

Levensbedreigende oorzaken pijn in linkerbovenbuik

Hartaanval

Bij vermoeden van een hartaanval (hartinfarct) of een andere medische noodsituatie, bel dan onmiddellijk het alarmnummer 112. Een van de meest voorkomende symptomen van een hartaanval is benauwdheid, druk of pijn op de borst of pijn in de linkerarm. Dit kan zich uitbreiden naar je kaak, rug of nek.

Andere veel voorkomende symptomen van een hartaanval bestaan uit:

vermoeidheid
plotselinge duizeligheid
misselijkheid
brandend maagzuur
pijn in de onderbuik
kortademigheid
koud zweet

Je kunt alle of slechts een of twee van deze symptomen hebben, maar als je een van deze symptomen ervaart en denkt dat je getroffen wordt door een hartaanval, neem dan direct contact op met 112.

Angina pectoris

Angina pectoris of hartkramp is een andere hart-gerelateerde aandoening die pijn kan veroorzaken in de linkerbovenbuik. Angina treedt op wanneer het bloed dat naar je hart reist niet voldoende zuurstof bevat. Dit kan kramp of pijn op de borst, kaak, rug, schouders en armen veroorzaken. Bijkomende symptomen zijn onder andere:

kortademigheid
duizeligheid
misselijkheid
vermoeidheid
zweten

Angina pectoris is geen ziekte van het hart. Het is eerder een symptoom van een (mogelijk niet-gediagnosticeerd) hartprobleem zoals coronaire hartziekte of microvasculaire coronaire dysfunctie (MCD), een functiestoornis van de kleine bloedvaatjes van de hartspier.

Pericarditis / Bron: BruceBlaus, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)

Pericarditis

Pericarditis is een ontsteking van het hartzakje en er zijn meerdere typen pericarditis. De symptomen variëren licht voor elk type en kunnen zijn:

scherpe pijn in het midden of de linkerkant van je borst die kan verergeren als je inademt
een algemeen gevoel van malaise
hoesten
ongewone zwelling in je buik of been
kortademigheid tijdens het liggen
hartkloppingen
lichte koorts

Spijsverteringsoorzaken van pijn in linkerbovenbuik

Vastzittend gas in de darmen

Vastzitten gas ontstaat wanneer het gas niet in staat is om door je spijsverteringskanaal te bewegen. Het kan worden veroorzaakt door voedsel of de spijsvertering. De symptomen van ingesloten gas bestaan uit:

pijnlijke darmkrampen
een gevoel een knoop in je onderbuik
gezwollen buik
rommelende darmen

Obstipatie

Er is sprake van obstipatie wanneer je minder dan drie stoelgangen per week hebt en je ontlasting hard is en je moet persen bij het poepen. Obstipatie is de meest voorkomende oorzaak bij kinderen die klagen over buikpijn. Symptomen van obstipatie zijn onder andere:

harde ontlasting
persen bij het poepen
niet in staat om darmen leeg te maken
een blokkade voelen die een stoelgang verhindert
op de buik moeten drukken om ontlasting te laten passeren

Maagzuur

Maagzuur is een veel voorkomende aandoening die gepaard gaat met milde tot ernstige pijn in de borst. Maagzuur treedt meestal op na het eten. Hierbij vloeit er maagzuur in de slokdarm. Dit veroorzaakt een brandend gevoel en ongemak in de borst. De pijn kan scherp of branderig aanvoelen.

Gastro-oesofageale refluxziekte (GERD)

Gastro-oesofageale refluxziekte (GORZ) is een aandoening die optreedt wanneer je meer dan twee keer per week zuurbranden ervaart. De symptomen van GORZ kunnen ook bestaan uit:

Prikkelbare darm syndroom (PDS)

PDS is een chronische aandoening waarbij de symptomen variëren van persoon tot persoon in ernst en duur. Symptomen zijn onder meer buikpijn of buikkrampen, meestal met diarree of obstipatie; slijm bij ontlasting; opgeblazen gevoel of gasvorming; een onvermogen om een stoelgang te voltooien of het gevoel dat je niet kunt stoppen.

Inflammatoire darmaandoeningen

Inflammatoire darmaandoeningen omvatten elke aandoening die een ontsteking in je spijsverteringskanaal veroorzaakt. De meest voorkomende zijn colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn. Symptomen kunnen bestaan uit:

uitputting of vermoeidheid
koorts
krampen en pijn in je buik
diarree
bloederige ontlasting
onbedoeld gewichtsverlies
verlies van eetlust

Niersteen / Bron: Tsester, Wikimedia Commons (CC0)

Nierstenen

Nierstenen zijn steentjes van onopgeloste afvalstoffen in de urine en het komt doordat er niet voldoende water doorheen stroomt. Veel voorkomende symptomen van nierstenen zijn een scherpe pijn in je buik en rug; pijn als je plast; braken
misselijkheid; bloed in de urine.

Pancreatitis of alvleesklierontsteking

Pancreatitis of alvleesklierontsteking treedt op wanneer je alvleesklier ontstoken is. Er zijn twee soorten pancreatitis: acuut en chronisch. De symptomen verschillen van elkaar. Symptomen van acute pancreatitis zijn:

buikpijn die zich verspreidt naar de rug
buikpijn die erger is na het eten
gevoeligheid van de maag of maagpijn
koorts
braken en misselijkheid
verhoogde hartslag

Chronische pancreatitis symptomen zijn:

Vergrote milt

Een vergrote milt of splenomegalie kan worden veroorzaakt door een aantal ziekten en aandoeningen. Infecties zijn een van de meest voorkomende oorzaken van een vergrote milt. Problemen met de lever, zoals levercirrose en cystic fibrosis (CF, taaislijmziekte), kunnen ook een vergrote milt veroorzaken. Symptomen die je kunt ervaren met een vergrote milt zijn onder andere een vol gevoel, zelfs na heel weinig te hebben gegeten. Ook kun je rugpijn aan je linkerkant ervaren of rugpijn die zich naar je schouder uitbreidt. Verder loop je meer risico's op infecties, en kun je kortademig en moe zijn.

Andere oorzaken pijn onder de ribben linksboven

Longontsteking

Bij een longontsteking zijn de kleinere luchtwegen en longblaasjes ontstoken. Het kan verschillende oorzaken hebben, waaronder schimmels, bacteriën en virussen. De volgende zijn de meest voorkomende symptomen van longontsteking:

koude rillingen
koorts
slijm ophoesten
hoofdpijn
kortademigheid
scherpe pijn op de borst bij het hoesten of diep ademhalen
pijn op de longen
extreme vermoeidheid

Pleuris

Bij pleuritis is het longvlies of het borstvlies ontstoken. Dit kan klachten geven als pijn op de borst als je hoest, niest of ademt; hoesten; koorts; en kortademigheid.

Klaplong

Een klaplong, ook wel pneumothorax genoemd, kan optreden als er lucht in de ruimte tussen de long en de borstwand komt. Naarmate de lucht uitzet, duwt het tegen de long en kan de long uiteindelijk inklappen. De druk van deze ingesloten lucht kan het ook moeilijk maken om volledig in te ademen. De meest voorkomende symptomen zijn:

scherpe pijn op de borst
een blauwachtige tint van je huid
snelle hartslag
kortademigheid
vermoeidheid
verhoogde mate van oppervlakkige ademhaling
hoesten

Costochondritis

Costochondritis duidt op een ontsteking in het ribkraakbeen. Costochondritis treedt op wanneer het kraakbeen dat de ribbenkast verbindt met het borstbeen, ontstoken raakt. Het kan symptomen hebben die vergelijkbaar zijn met een hartaanval, zoals pijn aan de linkerkant van je borst. Deze pijn is vaak scherp van aard en de pijn neemt toe als je ademt of hoest. Je kan pijn hebben in meer dan één van je ribben (ribpijn).

Syndroom van Tietze

Het syndroom van Tietze is een aandoening waarbij het kraakbeen dat de ribben verbindt met het borstbeen, ontstoken raakt. Dit kan pijn en gevoeligheid veroorzaken in de borstkas, vooral in de buurt van de borstbeen-kraakbeenverbindingen. Het kan hierbij gaan om een felle, stekende pijn die aanvalsgewijs optreedt, maar ook om een zeurende pijn die gedurende de dag steeds erger wordt. De symptomen kunnen lijken op die van een hartaanval, maar het syndroom van Tietze is geen levensbedreigende aandoening.

Als je pijn hebt in de linkerbovenbuik, onder de ribben, kan het zijn dat dit het gevolg is van het syndroom van Tietze. De pijn kan worden veroorzaakt door ontstoken kraakbeen in dat gebied. Andere symptomen kunnen zijn: gevoeligheid bij aanraking, zwelling en roodheid op de plaats van ontsteking.

Er zijn verschillende behandelingsopties beschikbaar om de symptomen te verlichten, waaronder pijnstillers en ontstekingsremmende medicijnen. Het kan ook nuttig zijn om warme of koude kompressen op het pijnlijke gebied aan te brengen en oefeningen te doen om de spieren rondom het borstbeen te versterken.

Het syndroom van Tietze gaat vaak vanzelf over en het betreft een goedaardige aandoening is.

Osteoporose / Bron: Blausen.com staff, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)

Gebroken of gekneusde ribben

Gekneusde of gebroken ribben worden meestal veroorzaakt door een ernstig of traumatisch letsel. Als je echter osteoporose (botontkalking) hebt of een andere aandoening die de botten aantast, dan kun je al een gebroken rib van een lichte verwonding krijgen. De klachten bestaan uit ernstige pijn op de borst, pijn die erger is als je ademt, waardoor je moeilijk diep kunt inademen. De pijn kan wel weken aanhouden.

Ook het hebben van gekneusde ribben kan leiden tot pijnlijke en ongemakkelijke gevoelens, vooral bij het ademhalen, hoesten of lachen.

Ontstoken, gekneusde of gescheurde tussenribspieren

Ontstoken, gekneusde of gescheurde tussenribspieren kunnen allemaal pijn veroorzaken in het gebied tussen en onder de ribben. Dit kan variëren van een milde pijn tot een zeer intense en scherpe pijn.

Tussenribspierontsteking kan leiden tot zwelling, roodheid en pijn. Het kan komen door overbelasting of langdurig hoesten. Gekneusde of gescheurde tussenribspieren zijn vaak het gevolg van een trauma, zoals een val of een klap op de borst. Dit kan leiden tot pijn, zwelling en blauwe plekken. Een kneuzing of blauwe plek staat ook bekend als contusie.

Endocarditis

Endocarditis is een infectie van de binnenvoering van je hart. De symptomen van endocarditis kunnen bestaan uit:

hartfalen
koorts
hartruis
vermoeidheid
onbedoeld gewichtsverlies
doffe buikpijn
een vol gevoel, zelfs na een kleine maaltijd

Appendicitis of blindedarmontsteking

Blindedarmontsteking of appendicitis treedt op wanneer je appendix ontstoken is. De symptomen kunnen bestaan uit buikpijn en dan meestal rechtsonder, maar in zeer zeldzame gevallen kan de pijn optreden de linkerbovenbuik.

Benauwdheid / Bron: Wavebreakmedia/Shutterstock.com

Alarmsymptomen

De oorzaken van pijn in de linkerbovenbuik variëren aanzienlijk en het kan om iets onschuldigs gaan zoals brandend maagzuur. Als de pijn echter nieuw, aanhoudend en ernstig is, is het verstandig en afspraak te maken met je huisarts. Als de pijn gepaard gaat met kortademigheid, benauwdheid, pijn in de kaak of linkerarm of andere verontrustende symptomen, schakel dan onmiddellijk medische hulp in.

Onderzoek en diagnose

Bij pijn in de linkerbovenbuik onder de ribben zal de arts eerst vragen naar je symptomen, zoals de aard van de pijn (stekend, zeurend, scherp), wanneer het optreedt, en of er triggers zijn zoals eten, beweging of stress. Ze willen ook weten of je last hebt van andere symptomen, zoals misselijkheid, braken, koorts of veranderingen in de ontlasting.

Tijdens het lichamelijk onderzoek zal de arts je buik voelen om te controleren op gevoeligheid, zwelling of abnormale massa's. Ze luisteren ook naar je ademhaling en hartslag om eventuele afwijkingen op te sporen. Soms kan het nodig zijn om bloedonderzoek te doen om ontstekingen, infecties of problemen met de organen (zoals de maag, milt, pancreas of nieren) uit te sluiten.

Afhankelijk van je symptomen en de bevindingen van het onderzoek, kan de arts aanvullende tests aanraden, zoals een echo, CT-scan of endoscopie. Deze beeldvorming helpt om eventuele problemen zoals nierstenen, maagzweren, of ontstekingen beter te visualiseren. Als er een probleem met de milt of pancreas wordt vermoed, kunnen specifieke onderzoeken gericht zijn op deze organen.

Door een combinatie van je verhaal, lichamelijk onderzoek en aanvullende tests kan de arts vaststellen wat de oorzaak van de pijn is en een passend behandelplan opstellen.

Behandeling van pijn in de linkerbovenbuik onder de ribben

Behandeling van pijn in de linkerbovenbuik onder de ribben kan bestaan uit:

Medicijnen: Pijnstillers, ontstekingsremmers of maagzuurremmers kunnen worden voorgeschreven, afhankelijk van de oorzaak.
Dieetaanpassingen: Vermijden van pittig, vet of zuur voedsel bij maagproblemen, zoals een maagzweer of reflux.
Rust en stressvermindering: Bij pijn door stress of overbelasting kan rust of stressmanagement helpen.
Antibiotica: Bij infecties, zoals een maagontsteking of longinfectie, kunnen antibiotica nodig zijn.
Chirurgie: In ernstige gevallen, zoals bij galstenen, nierstenen of een gescheurde milt, kan een operatie noodzakelijk zijn.
Fysiotherapie: Bij musculoskeletale oorzaken, zoals een verrekte spier, kan fysiotherapie helpen om de pijn te verlichten en de spierfunctie te herstellen.
Behandeling van onderliggende aandoeningen: Als de pijn het gevolg is van een specifieke aandoening, zoals pancreatitis of een probleem met de milt, is gerichte behandeling nodig.